- Διαφήμιση -

Ένας Μέγας Αλέξανδρος κατακτά το κέντρο της Αθήνας

Ο έφιππος νεαρός Αλέξανδρος του Γιάννη Παππά, κάνει… απόβαση στο κέντρο της Αθήνας

Ο Μέγας Αλέ­ξαν­δρος κάνει… από­βα­ση στο κέντρο της Αθή­νας στην ίδια παρέα των γύρω αγαλ­μά­των, αυτό του λόρ­δου Βύρω­να και της μνή­μης, του μικρού αγάλ­μα­τος στη νησί­δα στη συμ­βο­λή των οδών Βασι­λίσ­σης Όλγας και Αμα­λί­ας.Εκεί, θα τοπο­θε­τη­θεί ο έφιπ­πος νεα­ρός Αλέ­ξαν­δρος, το έργο του Γιάν­νη Παπ­πά, ενός από τους σπου­δαιό­τε­ρους Έλλη­νες γλύ­πτες που έμει­νε στο εργα­στή­ριο του για περί­που τρεις δεκα­ε­τί­ες πριν βρει την ορι­στι­κή του θέση στην πόλη.

Με ύψος 3,5 μέτρα το έφιπ­πο άγαλ­μα του νεα­ρού στρα­τη­λά­τη θα είναι άλλο ένα από τα έργα του σημα­ντι­κού γλύ­πτη που κοσμούν το δημό­σιο χώρο όπως ο ανδριά­ντας του Βενι­ζέ­λου στο Πάρ­κο Ελευ­θε­ρί­ας, οι ανδριά­ντες Βενι­ζέ­λου και Τρι­κού­πη στον περί­βο­λο της Βου­λής, του Οδυσ­σέα Ελύ­τη στην πλα­τεία Δεξα­με­νής, του Μακρυ­γιάν­νη στη Διο­νυ­σί­ου Αρε­ο­πα­γί­του, του Ευάγ­γε­λου Αβέ­ρωφ – Τοσί­τσα στο Μέτσο­βο, του Ίωνα Δρα­γού­μη στην Πλα­τεία Μακε­δο­νο­μά­χων Θεσ­σα­λο­νί­κης, του Παντε­λή Πρε­βε­λά­κη στο Ρέθυ­μνο κ.ά. Πολύ γνω­στό έργο του είναι το άγαλ­μα του φίλου του και γλύ­πτη Χρή­στου Καπρά­λουτο οποίο έκα­νε στο Παρί­σι το 1936.

Ο Γιάν­νης Παπ­πάς γεν­νή­θη­κε στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη στις 13 Μαρ­τί­ου του 1913.Μεγά­λω­σε σε ένα ευκα­τά­στα­το και μορ­φω­μέ­νο περι­βάλ­λον με δύο για­τρούς στην οικο­γέ­νεια, τον πατέ­ρα του και τον παπ­πού του, πράγ­μα που δεν τον άφη­νε εντε­λώς ανε­πη­ρέ­α­στο. Το 1922 η οικο­γέ­νεια εγκα­τα­στά­θη­κε στην Αθή­να και το 1930 έφυ­γε για σπου­δές στο Παρί­σι, όπου γρά­φτη­κε στη Νομι­κή και στη Σχο­λή των Καλών Τεχνών, στο εργα­στή­ριο του καθη­γη­τή Jean Boucher. Το 1939 γύρι­σε στην Ελλά­δα για να υπη­ρε­τή­σει τη θητεία του και με την κήρυ­ξη του πολέ­μου επι­στρα­τεύ­τη­κε και υπη­ρέ­τη­σε στη ζώνη των πρό­σω, ως απλός οπλίτης.

Το 1941 επέ­στρε­ψε από το μέτω­πο και όλα τα χρό­νια της Κατο­χής τα έζη­σε στην Αθή­να και εργα­ζό­ταν, όσο μπο­ρού­σε, στο εργα­στή­ριό του στην περιο­χή του Ζωγρά­φου. Πολ­λά μοντέ­λα του ήταν τα παι­διά από τη γει­το­νιά. Από το 1945 έως το 1951 έζη­σε στην Αλε­ξάν­δρεια της Αιγύ­πτου ως ναύ­της στη Ναυ­τι­κή Βάση της Αλε­ξάν­δρειας. Η παρα­μο­νή του στην πόλη αυτή καθώς και η αρχαία αιγυ­πτια­κή τέχνη επη­ρέ­α­σαν πολύ και τη δου­λειά του. Το 1953 εκλέ­γε­ται καθη­γη­τής της Ανώ­τα­της Σχο­λής Καλών Τεχνών, όπου για δύο χρό­νια διε­τέ­λε­σε υπο­διευ­θυ­ντής και δέκα διευ­θυ­ντής. Μέχρι το 1978, που συντα­ξιο­δο­τή­θη­κε, πήρε πρω­το­βου­λί­ες που ανα­βάθ­μι­σαν τη Σχο­λή και από τα χέρια του πέρα­σαν πολ­λοί από τους νεό­τε­ρους καλ­λι­τέ­χνες μας.

Πίστευε ότι «η γλυ­πτι­κή είναι τέχνη μακράς πνο­ής, αντο­χής – ώσπου να πάρει μορ­φή η ύλη χρειά­ζε­ται και­ρός» και αυτή η αντο­χή αλλά και η προ­σή­λω­ση που είχε στον άνθρω­πο, δεν τον εγκα­τέ­λει­ψαν ποτέ. Το 1980 εκλέ­χθη­κε τακτι­κό μέλος της Ακα­δη­μί­ας Αθη­νών. Πέθα­νε στην Αθή­να το 2005. Το άγαλ­μα του Μεγά­λου Αλε­ξάν­δρου αγο­ρά­στη­κε από το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού, επί υπουρ­γί­ας Ντ. Μπα­κο­γιάν­νη, το 1993 και στη συνέ­χεια παρα­χω­ρή­θη­κε ως δωρεά στον Δήμο Αθη­ναί­ων. Έκτο­τε άρχι­σαν οι ταλαι­πω­ρί­ες περί της δημό­σιας τοπο­θέ­τη­σης του έργου, οι οποί­ες κατα­πό­νη­σαν τον Γιάν­νη Παπ­πά κυριο­λε­κτι­κά μέχρι και την ημέ­ρα του θανά­του του, τη 17η Ιανουα­ρί­ου του 2005.

Ο Γιάν­νης Παπ­πάς άρχι­σε να μελε­τά το θέμα από το 1941 όταν ήταν 28 ετών, μετά την επι­στρο­φή του στην Αθή­να, πεζή, από την γραμ­μή των πρό­σω στο Μέτω­πο. Η συγκε­κρι­μέ­νη εργα­σία του προ­σέ­φε­ρε αμοι­βή πνευ­μα­τι­κής διε­ξό­δουαπό την ατμό­σφαι­ρα της Κατο­χής. Από τότε χρο­νο­λο­γού­νται οι πρώ­τες μελέ­τες και η απαρ­χή της έρευ­νας γύρω απ’ τον έφιπ­πο. Για τον Παπ­πά, «έρευ­να» σήμαι­νε μία μακρό­χρο­νη και συστη­μα­τι­κή προ­σέγ­γι­ση του θέμα­τος: για τη μορ­φή του αλό­γου έγι­ναν σπου­δές της τυπο­λο­γί­ας, του σκε­λε­τού και του μυϊ­κού συστή­μα­τος, μελέ­τες από την αρχαιό­τη­τα, τον Μεσαί­ω­να, την Ανα­γέν­νη­ση, τους Animalier, τα σπου­δαία έφιπ­πα γλυ­πτά της Ευρώ­πης, ζωγρα­φι­κά και σχε­δια­στι­κά έργα.

Πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν επί­μο­νες επι­σκέ­ψεις σε ιππο­φορ­βεία, σε ιππι­κούς ομί­λους και στον ιππό­δρο­μο. Εξε­τά­στη­καν το μικρό Αττι­κό άλο­γο απ’ τα ανά­γλυ­φα και τον Παρ­θε­νώ­να, το μεγά­λο Θεσ­σα­λι­κό, το μεγά­λο πεδι­νό πόνι της Βορεί­ου Ελλά­δος, το Αγγλι­κό περι­πά­του, το ιππι­κής δεξιο­τε­χνί­ας, το κούρ­σας. Κανέ­να από τα γνω­στά καθα­ρό­αι­μα δεν επε­λέ­γη, διό­τι αφε­νός θεω­ρή­θη­καν ράτσες εξευ­γε­νι­σμέ­νες που δεν συνή­δαν με τον Βου­κε­φά­λα, αφε­τέ­ρου πολυ­δου­λε­μέ­νες στην Τέχνη. Τελι­κά χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε ιδιόρ­ρυθ­μο άλο­γο που βρέ­θη­κε στον τότε Ελλη­νι­κό Ιππι­κό Όμι­λο Παρά­δει­σου Αμα­ρου­σί­ου. Είχε αρμό­ζο­ντα χαρα­κτη­ρι­στι­κά και αρμο­νι­κό μέγε­θος για ανα­βά­τη ύψους 1,67 μέτρων: ο «Αργε­ντί­νος», ήρε­μος και ήμε­ρος, ήταν πολύ­τι­μος συνερ­γά­της κατά τη διάρ­κεια των πολύ­ω­ρων μελε­τών εκ του φυσι­κού με αναβάτη.

Για τη μορ­φή του Μεγά­λου Αλε­ξάν­δρου ανα­ζη­τή­θη­καν τα αρχαία τεκ­μή­ρια, με ταξί­δια στα απα­ντα­χού μου­σεία όπου βρί­σκο­νταν τα γνω­στά αρχαία κεφά­λια του, κατα­σκευή καλου­πιών των πρω­το­τύ­πων, μελέ­τες και χυτεύ­σεις. Η κεφα­λήπου, κατά τον γλύ­πτη, θεω­ρή­θη­κε πιο κοντά στο πνεύ­μα του Αλε­ξάν­δρου, ήταν αυτή της Περ­γά­μου που απο­δί­δε­ται στον Λύσιπ­πο και φυλάσ­σε­ται στο Αρχαιο­λο­γι­κό Μου­σείο της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Μετά από εκα­το­ντά­δες σχέ­δια και πλη­θώ­ρα γλυ­πτι­κών σκί­τσων, προσ­διο­ρί­στη­καν τα βασι­κά χαρα­κτη­ρι­στι­κά της σύν­θε­σης και προ­χώ­ρη­σαν οι έρευ­νες για τη στο­λή του αναβάτη.

Ο Παπ­πάς ταξί­δε­ψε, με τον ενδυ­μα­το­λό­γο του Εθνι­κού Θεά­τρου Αντώ­νη Φωκά,στο Μου­σείο της Νάπο­λης, με σκο­πό να μελε­τή­σουν το εκεί φυλασ­σό­με­νο πρω­τό­τυ­πο ψηφι­δω­τό της Μάχης της Ισσού από την οικία του Φαύ­νου στη Πομπη­ία. Ο Φωκάς έφτια­ξε το ένδυ­μα στο εργα­στή­ρι του Εθνι­κού Θεά­τρου κι αυτό χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε στο μοντέ­λο. Εν τω μετα­ξύ προ­κη­ρύ­χτη­κε ο δια­γω­νι­σμός για τον έφιπ­πο ανδριά­ντα της Θεσ­σα­λο­νί­κης στον οποίο συμ­με­τεί­χε με δύουπερ­με­γέ­θεις μελέ­τες, μία της κεφα­λής του Βου­κε­φά­λα και μία της κεφα­λής του Αλε­ξάν­δρου. Η περί ου ο λόγος κεφα­λή του Αλε­ξάν­δρου είναι πλέ­ον τοπο­θε­τη­μέ­νη, από το 2003, στον προ­αύ­λιο χώρο της κεντρι­κής εισό­δου της Νέας Βιβλιο­θή­κης στην Αλε­ξάν­δρεια της Αιγύπτου.

Το εργα­στή­ριο του Γιάν­νη Παπ­πά στου Ζωγράφου

 

Η τελι­κή μορ­φή της σύν­θε­σης ήταν πολύ κοντά σε αυτή της πρώ­της μελέ­της του ’41 με το Μέγα Αλέ­ξαν­δρο νεό­τα­το –σχε­δόν έφη­βο- χωρίς να κρα­τά όπλα, ορα­μα­τι­στή και όχι πολέ­μαρ­χο. Βοη­θοί και συνερ­γά­τες του στην περι­πέ­τεια, ήταν οι μαθη­τές του και μετέ­πει­τα καθη­γη­τές της ΑΣΚΤ γλύ­πτες Θόδω­ρος Βασι­λό­που­λος και Θόδω­ρος Παπα­γιάν­νης. Για μοντέ­λο πόζα­ρε ο μαθη­τής του, γλύ­πτης Κώστας Οικο­νό­μου. Μετά από 32 χρό­νια συστη­μα­τι­κής εργα­σί­ας, το έργο ολο­κλη­ρώ­θη­κε στον μπρού­τζο το 1973 κι έμει­νε στην κατο­χή του, στο εργα­στή­ριό του. Αυτή την άνοι­ξη, ο Μέγας Αλέ­ξαν­δρος θα ατε­νί­ζει το κέντρο της πόλης.

 

Πηγή www.elculture.gr

 

- Διαφήμιση -

- Δια­φή­μι­ση -

- Δια­φή­μι­ση -

- Δια­φή­μι­ση -

Μπορεί επίσης να σας αρέσει
Αφήστε μια απάντηση

Σημείωση πριν τη φόρμα σχολίων

Σημείωση μετά ΄τη φόρμα σχολίων