Έρευνα : Πώς θα διορθωθούν οι χρόνιες παθογένειες του ΕΣΥ

Τα μεγαλύτερα προβλήματα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και προτάσεις για τη λύση τους παρουσιάζει έρευνα της διαΝΕΟσις.

Γνω­ρί­ζα­τε ότι 1 στους 5 Έλλη­νες δηλώ­νει ότι δεν έλα­βε υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας (μια εξέ­τα­ση, μια διά­γνω­ση ή μια θερα­πεία) παρό­λο που την είχε ανά­γκη; Ότι 1 στους 3 καρ­κι­νο­πα­θείς δηλώ­νει ότι είχε πρό­βλη­μα πρό­σβα­σης στο για­τρό του, ενώ 1 στους 4 αντι­με­τώ­πι­σε πρό­βλη­μα στην πρό­σβα­ση στο φάρ­μα­κο; Και ότι το 60% των δια­βη­τι­κών και των υπερ­τα­σι­κών είχαν πρό­βλη­μα στην πρό­σβα­ση στις υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας;

Το ελλη­νι­κό Εθνι­κό Σύστη­μα Υγεί­ας νοσεί. Απαρ­χαιω­μέ­νες και ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κές δομές διοί­κη­σης, σπα­τά­λες και ανορ­θο­λο­γι­κές δαπά­νες, ελλι­πής σχε­δια­σμός και κατα­νο­μή των νοσο­κο­μεί­ων ανά την επι­κρά­τεια, αδια­φο­ρία για τις πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες υγεί­ας των πολι­τών, το βάρος του συστή­μα­τος ασφά­λι­σης και ο παρα­λο­γι­σμός των τερά­στιων ιδιω­τι­κών δαπα­νών για την υγεία έχουν συνο­λι­κά δημιουρ­γή­σει ένα δυσλει­τουρ­γι­κό μοντέ­λο που, πάντως ενώ­νει τους πάντες, ανε­ξαρ­τή­τως ιδε­ο­λο­γι­κής ή επι­στη­μο­νι­κής προ­σέγ­γι­σης, στην προ­φα­νή δια­πί­στω­ση: κάτι πρέ­πει να αλλά­ξει.

Πώς μπο­ρεί το ελλη­νι­κό κρά­τος να προ­σφέ­ρει σύγ­χρο­νες, απο­τε­λε­σμα­τι­κές και προ­σβά­σι­μες από όλους υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας;

Η νέα έρευ­να της δια­ΝΕ­Ο­σις, την οποία εκπό­νη­σε ομά­δα έμπει­ρων ειδι­κών από τον χώρο της υγεί­ας υπό τον συντο­νι­σμό του Καθη­γη­τή Κοι­νω­νι­κής και Προ­λη­πτι­κής Ιατρι­κής στο ΕΚΠΑ Γιάν­νη Τού­ντα, επι­χει­ρεί να απα­ντή­σει στο παρα­πά­νω ερώ­τη­μα κατα­λή­γο­ντας σε μία πρό­τα­ση για ένα σύγ­χρο­νο και απο­κε­ντρω­μέ­νο δημό­σιο σύστη­μα υγεί­ας, με έμφα­ση στην κοι­νω­νι­κή ισό­τη­τα, την κλι­νι­κή απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα και την οικο­νο­μι­κή βιω­σι­μό­τη­τα. Σύμ­φω­να με τους ερευ­νη­τές δε, «η δια­δι­κα­σία της προ­τει­νό­με­νης ανα­συ­γκρό­τη­σης του Εθνι­κού Συστή­μα­τος Υγεί­ας μπο­ρεί να ολο­κλη­ρω­θεί σε χρο­νι­κό διά­στη­μα τριών ετών».

Τα κυριότερα προβλήματα του ΕΣΥ σήμερα

  • Η εκτε­τα­μέ­νη παρα­οι­κο­νο­μία και οι υπερ­βο­λι­κά υψη­λές ιδιω­τι­κές δαπά­νες
  • Η απου­σία οργα­νω­μέ­νης πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγεί­ας,
  • Η έλλει­ψη σύγ­χρο­νων μονά­δων περί­θαλ­ψης (νοση­λεία στο σπί­τι, μονά­δες ημε­ρή­σιας νοση­λεί­ας, κέντρα απο­κα­τά­στα­σης, μονά­δες χρο­νί­ως πασχό­ντων),
  • Η πολύ περιο­ρι­σμέ­νη χρή­ση νέων τεχνο­λο­γιών,
  • Η σχε­δόν πλή­ρης απου­σία μηχα­νι­σμών αξιο­λό­γη­σης, ελέγ­χου και ποιό­τη­τας,
  • Η εκτε­τα­μέ­νη παρα­οι­κο­νο­μία,
  • Η ηλι­κια­κή γήραν­ση και εργα­σια­κή κόπω­ση του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού,
  • Τα προ­βλή­μα­τα οργά­νω­σης και διοί­κη­σης, με ανα­χρο­νι­στι­κές, έντο­να συγκε­ντρω­τι­κές δομές και
  • Η ανορ­θο­λο­γι­κή κατα­νο­μή των νοσο­κο­μεια­κών και πρω­το­βάθ­μιων μονά­δων ανά την επι­κρά­τεια.

Η κατάσταση σήμερα

Οι Έλλη­νες πεθαί­νουν κυρί­ως από τρία αίτια: καρ­διαγ­γεια­κές παθή­σεις (39% των θανά­των οφεί­λο­νται σ’ αυτές), καρ­κί­νους (28%) και νοσή­μα­τα του ανα­πνευ­στι­κού (13%). Αυτά τα ποσο­στά παρα­μέ­νουν λίγο-πολύ στα­θε­ρά τις τελευ­ταί­ες δεκα­ε­τί­ες.

Παρ’ όλα αυτά, τη δεκα­ε­τία 2009–2018 ο αριθ­μός των ασθε­νών που πήραν εξι­τή­ριο από τα δημό­σια νοσο­κο­μεία αυξή­θη­κε κατά 30%. Αυτό οφεί­λε­ται εν μέρει στη στα­δια­κή γήραν­ση του πλη­θυ­σμού, αλλά πιθα­νό­τα­τα και στο ότι κατά τη διάρ­κεια της κρί­σης λιγό­τε­ροι πολί­τες απευ­θύ­νο­νταν στα ιδιω­τι­κά νοσο­κο­μεία για τέτοιες υπη­ρε­σί­ες.

Σήμε­ρα σχε­δόν 1 στους 4 Έλλη­νες αντι­με­τω­πί­ζει κάποια χρό­νια πάθη­ση, 7 στους 10 είναι παχύ­σαρ­κοι ή υπέρ­βα­ροι, 4 στους 10 είναι «σωμα­τι­κά αδρα­νείς» (δεν γυμνά­ζο­νται καθό­λου), ενώ εμφα­νί­ζου­με πολύ υψη­λά ποσο­στά καπνι­στών και πολύ χαμη­λή εμβο­λια­στι­κή κάλυ­ψη ενη­λί­κων σε σχέ­ση με άλλες ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες.

Παρ’ όλες τις αυξη­μέ­νες ανά­γκες, οι Έλλη­νες δεν έχουν ικα­νο­ποι­η­τι­κή κάλυ­ψη από το σύστη­μα υγεί­ας της χώρας. 1 στους 5 δηλώ­νουν ότι δεν έλα­βαν υπη­ρε­σί­ες (μια εξέ­τα­ση ή μια διά­γνω­ση ή θερα­πεία) παρ’ όλο που την είχαν ανά­γκη, κυρί­ως για λόγους υψη­λού κόστους. 1 στους 3 καρ­κι­νο­πα­θείς δηλώ­νει ότι είχε πρό­βλη­μα στην πρό­σβα­ση στον για­τρό του, 1 στους 4 είχε πρό­βλη­μα στην πρό­σβα­ση στο φάρ­μα­κο. Το 60% των δια­βη­τι­κών και των υπερ­τα­σι­κών αντι­με­τώ­πι­σαν πρό­βλη­μα στην πρό­σβα­ση σε υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας λόγω του κόστους.

Μεγά­λο μέρος από τις ιδιω­τι­κές δαπά­νες είναι αυτό που η έρευ­να απο­κα­λεί κομ­ψά «άτυ­πες πληρωμές»(εσείς πιθα­νό­τα­τα τις έχε­τε ακου­στά με άλλο όνο­μα) οι οποί­ες απο­τε­λούν μέρος της παρα­οι­κο­νο­μί­ας και αφο­ρούν κυρί­ως την παρά­καμ­ψη της σει­ράς ανα­μο­νής ή και την εξα­σφά­λι­ση καλύ­τε­ρης ποιό­τη­τας υπη­ρε­σιών.

Κανείς δεν ξέρει το ακρι­βές ύψος αυτών των δαπα­νών, αλλά κάποιες μετρή­σεις τις υπο­λο­γί­ζουν έως και στο 20% του οικο­γε­νεια­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Αυτό είναι εξαι­ρε­τι­κά σοβα­ρό φαι­νό­με­νο, καθώς δαπά­νες άνω του 20% του εισο­δή­μα­τος για ιατρο­φαρ­μα­κευ­τι­κές δαπά­νες είναι το όριο των επο­νο­μα­ζό­με­νων «κατα­στρο­φι­κών δαπα­νών».

Έτσι απο­κα­λού­νται διε­θνώς οι δαπά­νες υγεί­ας οι οποί­ες τινά­ζουν στον αέρα τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό ενός νοι­κο­κυ­ριού και μπο­ρούν να το σπρώ­ξουν στη φτω­χο­ποί­η­ση. Τα προηγ­μέ­να συστή­μα­τα υγεί­ας είναι έτσι σχε­δια­σμέ­να ώστε λίγα νοι­κο­κυ­ριά να κατα­δι­κά­ζο­νται στη φτώ­χεια όταν προ­κύ­πτει ένα έκτα­κτο πρό­βλη­μα υγεί­ας ή ένα χρό­νιο νόση­μα.

Η χώρα μας δυστυ­χώς εμφα­νί­ζει ένα από τα υψη­λό­τε­ρα ποσο­στά κατα­στρο­φι­κών δαπα­νών για την υγεία ανά­με­σα τις χώρες του ΟΟΣΑ: φτά­νει το 9,7% των νοι­κο­κυ­ριών.

Πού πηγαί­νουν, όμως, αυτά τα χρή­μα­τα;
Σήμε­ρα στη χώρα υπάρ­χουν συνο­λι­κά 277 νοσο­κο­μεία τα οποία δια­θέ­τουν 45.267 κλί­νες. Από αυτά τα 147 είναι ιδιω­τι­κές κλι­νι­κές, 5 είναι νοσο­κο­μεία που έχουν τη μορ­φή ΝΠΙΔ, και 125 είναι τα ΝΠΔΔ.

Αυτά τα 125 νοσο­κο­μεία είναι που ανή­κουν στο ΕΣΥ. Ακό­μα, 201 Κέντρα Υγεί­ας και περί­που 200 πρώ­ην πολυ­ϊ­α­τρεία του ΙΚΑ συγκρο­τούν μαζί το Πρω­το­βάθ­μιο Εθνι­κό Δίκτυο Υγεί­ας (ΠΕΔΥ).

Επι­πλέ­ον, υπάρ­χουν 1.487 περι­φε­ρεια­κά ιατρεία στις αγρο­τι­κές περιο­χές και 127 Τοπι­κές Μονά­δες Υγεί­ας (ΤοΜΥ) σε αστι­κές περιο­χές, που ιδρύ­θη­καν πρό­σφα­τα.

Όλες αυτές οι μονά­δες υπά­γο­νται σε 7 Υγειο­νο­μι­κές Περι­φέ­ρειες, οι οποί­ες ασκούν κυρί­ως επο­πτι­κό και συντο­νι­στι­κό ρόλο.

Το ανθρώπινο δυναμικό

Η χώρα μας έχει τον μεγα­λύ­τε­ρο αριθ­μό για­τρών και τον μικρό­τε­ρο αριθ­μό νοση­λευ­τών ανα­λο­γι­κά με τον πλη­θυ­σμό της στην ΕΕ (περί­που 1,3 νοση­λευ­τές ανά για­τρό).

Τη 15ετία 2001–2016 το ιατρι­κό δυνα­μι­κό της χώρας υπερ­δι­πλα­σιά­στη­κε, παρά την «ιατρι­κή μετα­νά­στευ­ση». Το 2017 είχα­με στην Ελλά­δα πάνω από 65.000 για­τρούς.

Δια­θέ­του­με υπερ­πλη­θώ­ρα χει­ρουρ­γών, γυναι­κο­λό­γων και παθο­λό­γων, αλλά το χαμη­λό­τε­ρο ποσο­στό στην Ευρώ­πη γενι­κών ιατρών -για την Πρω­το­βάθ­μια Φρο­ντί­δα χρεια­ζό­μα­στε υπερ­δι­πλά­σιους.

Την ίδια ώρα, 1 στους 4 για­τρούς-μέλη του Ιατρι­κού Συλ­λό­γου Αθη­νών είναι άνερ­γος ή αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νος.

Ελλεί­ψεις υπάρ­χουν και στο νοση­λευ­τι­κό προ­σω­πι­κό, καθώς υπο­λο­γί­ζε­ται ότι λεί­πουν σήμε­ρα περί­που 20.000 νοση­λευ­τές.

Μόνο το 5,4% του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού της χώρας απα­σχο­λεί­ται στον χώρο της υγεί­ας. Το αντί­στοι­χο ποσο­στό στις χώρες του ΟΟΣΑ ξεπερ­νά το 10%.

Η Πρόταση για το «Νέο» ΕΣΥ

Μετα­ξύ των δεκά­δων προ­τά­σε­ων που περι­λαμ­βά­νο­νται στη μελέ­τη, παρα­θέ­του­με εδώ συνο­πτι­κά τις εξής:

Για τη διοίκηση

  • Το υπουρ­γείο Υγεί­ας να δια­τη­ρεί επι­τε­λι­κό και επο­πτι­κό ρόλο στο ΕΣΥ.
  • Τη δημιουρ­γία «Κέντρου Στρα­τη­γι­κού Σχε­δια­σμού και Αξιο­λό­γη­σης», ένα ΝΠΙΔ που θα παρα­κο­λου­θεί και θα αξιο­λο­γεί τη λει­τουρ­γία του ΕΣΥ σε εθνι­κό και περι­φε­ρεια­κό επί­πε­δο και θα γνω­μο­δο­τεί στο υπουρ­γείο Υγεί­ας.
  • Την ανα­συ­γκρό­τη­ση των Υγειο­νο­μι­κών Περι­φε­ρειών ως Νομι­κά Πρό­σω­πα Δημο­σί­ου Δικαί­ου σε κάθε μία από τις 13 διοι­κη­τι­κές περι­φέ­ρειες.
  • Την ανά­πτυ­ξη σε κάθε Υγειο­νο­μι­κή Περι­φέ­ρεια των θεσμών «Συμπλέγ­μα­τα Νοσο­κο­μεί­ων», «Δίκτυα Νοσο­κο­μεί­ων» και «Ανοι­κτά Νοσο­κο­μεία».
  • Τη μετα­τρο­πή των νοσο­κο­μεί­ων του ΕΣΥ σε Νομι­κά Πρό­σω­πα Ιδιω­τι­κού Δικαί­ου μη κερ­δο­σκο­πι­κού χαρα­κτή­ρα, ως θυγα­τρι­κές εται­ρεί­ες των Υγειο­νο­μι­κών Περι­φε­ρειών.
  • Την ενί­σχυ­ση της διοί­κη­σης των νοσο­κο­μεί­ων. Οργά­νω­ση και λει­τουρ­γία τους σε επι­χει­ρη­σια­κή βάση με εκτε­τα­μέ­νη αυτο­νο­μία και ευθύ­νη.
  • Την πλή­ρη λογι­στι­κή και διοι­κη­τι­κή μηχα­νορ­γά­νω­ση των νοσο­κο­μεί­ων, λει­τουρ­γία νέου ηλε­κτρο­νι­κού συστή­μα­τος προ­μη­θειών.
  • Αξιο­κρα­τι­κή και τεχνο­κρα­τι­κή στε­λέ­χω­ση των διοι­κή­σε­ων των νοσο­κο­μεί­ων.

Για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ)

  • Διοί­κη­ση «Δικτύ­ων Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγεί­ας» από Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο.
  • Δημιουρ­γία ιατρι­κής υπη­ρε­σί­ας δημό­σιας υγεί­ας-κοι­νω­νι­κής ιατρι­κής στο υπουρ­γείο Υγεί­ας.
  • Επέ­κτα­ση του Ολο­κλη­ρω­μέ­νου Πλη­ρο­φο­ρια­κού Συστή­μα­τος Μονά­δων Υγεί­ας για την προ­σφο­ρά online υπη­ρε­σιών στους πολί­τες, για τη δια­χεί­ρι­ση των δεδο­μέ­νων του συστή­μα­τος (για θέμα­τα όπως ο εντο­πι­σμός απά­της ή ο σχε­δια­σμός προ­γραμ­μά­των προ­λη­πτι­κής ιατρι­κής, μετα­ξύ άλλων) και για την ανά­πτυ­ξη άλλων σύγ­χρο­νων εργα­λεί­ων.
  • Ελά­χι­στη ή και μηδε­νι­κή συμ­με­το­χή στο κόστος στην πρω­το­βάθ­μια φρο­ντί­δα υγεί­ας.
  • Μετά­βα­ση από τον θεσμό του «οικο­γε­νεια­κού ιατρού» στην «ολο­κλη­ρω­μέ­νη οικο­γε­νεια­κή ιατρι­κή», με ομά­δες ειδι­κευ­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών υγεί­ας που εξυ­πη­ρε­τούν ορι­σμέ­νο αριθ­μό οικο­γε­νειών.

Για τις δαπάνες υγείας

  • Μετα­τρο­πή του ΕΟΠΥΥ σε ενιαίο μονα­δι­κό πλη­ρω­τή με απο­κλει­στι­κή δια­χεί­ρι­ση του συνό­λου των εθνι­κών πόρων για τις δημό­σιες δαπά­νες υγεί­ας.
  • Ανα­προ­σαρ­μο­γή της συμ­με­το­χής των ασφα­λι­σμέ­νων στο κόστος με βάση εισο­δη­μα­τι­κά κρι­τή­ρια και κρι­τή­ρια ανά­γκης για φρο­ντί­δα υγεί­ας.
  • Εισα­γω­γή ασφα­λι­στι­κών τιμών ανα­φο­ράς ως ανώ­τα­το όριο κάλυ­ψης και τιμο­λό­γη­ση χρη­σι­μο­ποιώ­ντας μια μέθο­δο στη βάση σχε­τι­κών αξιών των συντε­λε­στών (RBRVS).
  • Ειδι­κή φορο­λο­γία σε επι­βλα­βή για τη δημό­σια υγεία προ­ϊ­ό­ντα, τα έσο­δα από την οποία θα απο­δί­δο­νται στον ΕΟΠΥΥ.

Για την αποτελεσματικότητα των μονάδων

  • Συγ­χω­νεύ­σεις και αλλα­γές χρή­σης νοσο­κο­μεί­ων, ιδιαί­τε­ρα μικρών, πρώ­ην νομαρ­χια­κών μονά­δων. Ανα­κα­τα­νο­μή των κλι­νι­κών και των εργα­στη­ρί­ων με συγ­χω­νεύ­σεις ή καταρ­γή­σεις και με ίδρυ­ση νέων, με αλλα­γή των υφι­στά­με­νων οργα­νι­σμών και κανο­νι­σμών λει­τουρ­γί­ας.
  • Πιο ευέ­λι­κτες μορ­φές συνερ­γα­σί­ας των ιατρών με τα νοσο­κο­μεία. Δυνα­τό­τη­τα ιδιω­τών για­τρών να συμ­βάλ­λο­νται με καθε­στώς μερι­κής ή πλή­ρους απα­σχό­λη­σης με νοσο­κο­μεία του ΕΣΥ για έκτα­κτες ή επο­χια­κές ανά­γκες.

Για το ανθρώπινο δυναμικό

  • Δια­μόρ­φω­ση στρα­τη­γι­κού προ­γραμ­μα­τι­σμού για το ανθρώ­πι­νο δυνα­μι­κό στο υπουρ­γείο Υγεί­ας σε συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας, με ανα­προ­σαρ­μο­γή του αριθ­μού των εισα­κτέ­ων σε Σχο­λές Επι­στη­μών Υγεί­ας.
  • Ενί­σχυ­ση και ανα­βάθ­μι­ση του νοση­λευ­τι­κού δυνα­μι­κού. Εκσυγ­χρο­νι­σμός του πλαι­σί­ου για τη χορή­γη­ση ιατρι­κών ειδι­κο­τή­των.
  • Ανά­πτυ­ξη προ­γραμ­μά­των διά βίου εκπαί­δευ­σης για όλα τα στε­λέ­χη των μονά­δων του ΕΣΥ.

 

 

Πηγή www.in.gr

Μπορεί επίσης να σας αρέσει

Αφήστε μια απάντηση

Σημείωση πριν τη φόρμα σχολίων

Σημείωση μετά ΄τη φόρμα σχολίων