- Διαφήμιση -

Γκραφιτοτουρίστες της συμφοράς: H νέα μάστιγα της Αθήνας

Δεκάδες τουρίστες και street artists έρχονται στην πόλη μόνο και μόνο για να βάψουν όπου βρουν επειδή κανείς δεν τους εμποδίζει, λερώνοντας τα πάντα και αδιαφορώντας για το αισθητικό αποτέλεσμα

Είναι αργά το απόγευμα στην οδό Καποδιστρίου και δύο νεαροί –ο ένας ανεβασμένος σε σκάλα, ο άλλος τον κρατάει− φτιάχνουν ένα εκτρωματικό σχέδιο με σπρέι σε ένα από τα ελάχιστα σημεία της περιοχής που δεν είναι βαμμένα μέχρι τον πρώτο όροφο.

Κόσμος περ­νά­ει, τους βλέ­πει να βάφουν και συνε­χί­ζει την πορεία του χωρίς να δίνει καμία σημασία.

Δεν σχη­μα­τί­ζε­ται κάποια εικό­να, δεν κάνουν τέχνη, αφή­νουν απλώς το απο­τύ­πω­μά τους σε μια πόλη που έχει κατα­ντή­σει ένας απέ­ρα­ντος καμ­βάς, όπου «οποιοσ­δή­πο­τε θέλει μπο­ρεί να γρά­ψει οτι­δή­πο­τε, όπου θέλει, ακό­μα και μέρα μεση­μέ­ρι», όπως σχο­λιά­ζει ένας ηλι­κιω­μέ­νος κύριος που στέ­κε­ται και τους κοιτάει.

«Κάπο­τε, του­λά­χι­στον, έβλε­πες στους δρό­μους λίγη ομορ­φιά, τώρα κάνουν μόνο μουν­τζού­ρες» λέει και φεύ­γει κου­νώ­ντας το κεφά­λι του.

Πλη­σιά­ζω να τους ρωτή­σω τι είναι αυτό που γρά­φουν (το σχέ­διο σχη­μα­τί­ζει μια λέξη που δεν είναι ούτε γκρα­φί­τι ούτε tag, είναι απλώς άσχη­μα, κακο­σχη­μα­τι­σμέ­να γράμ­μα­τα). Δεν φαί­νο­νται παρα­πά­νω από 20 και όταν τους ρωτάω τι ακρι­βώς φτιά­χνουν, εκνευρίζονται.

Δεν μιλούν ελλη­νι­κά. Και οι δύο είναι Γερ­μα­νοί, ο J. από τη Φραν­κφούρ­τη (είναι 18 και φοι­τη­τής, αρνεί­ται να μου πει περισ­σό­τε­ρα), ο F. από το Βερο­λί­νο (19, δηλώ­νει «artist»), κι έχουν έρθει στην Αθή­να για δια­κο­πές και για να βάψουν στους δρό­μους. Αυτό που φτιά­χνουν είναι, κατά τη γνώ­μη τους, «piece of art». «Για­τί να βάψε­τε στην Αθή­να;» τους ρωτάω. «Επει­δή μπο­ρού­με» μου λένε.

Κανέ­νας δεν ενδια­φέ­ρε­ται, βλέ­πεις κόσμο να βάφει όπου να ‘ναι στο κέντρο της Αθή­νας, ακό­μα και με το φως της μέρας, και να μη δια­μαρ­τύ­ρε­ται κανείς. Έχει γεμί­σει το κέντρο με ξένους που έρχο­νται μόνο για να βάψουν, επει­δή είναι πανεύ­κο­λο. Αγο­ρά­ζουν σπρέι και μπο­ρούν να κατα­στρέ­ψουν τα πάντα.

Λίγο πιο κάτω, στην οδό Μάρ­νη (και 3ης Σεπτεμ­βρί­ου), δύο από τα πιο όμορ­φα έργα street art των τελευ­ταί­ων χρό­νων (το ένα ήταν η υπέ­ρο­χη φάλαι­να του Alex Katras) έχουν βαν­δα­λι­στεί από μια ομά­δα νεα­ρών Γάλ­λων που σε μια νύχτα έβα­ψε βια­στι­κά ένα άθλιο logo, κατα­στρέ­φο­ντας και τα δύο.

Αν περ­πα­τή­σει κανείς από το Πολυ­τε­χνείο όλη τη Στουρ­νά­ρη και γύρω από την πλα­τεία Εξαρ­χεί­ων η κατά­στα­ση είναι απελπιστική.

Η υπέ­ρο­χη φάλαι­να του Alex Katras στην οδό Μάρ­νη που έχει βαν­δα­λι­στεί από ομά­δα νεα­ρών Γάλ­λων. Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO Πηγή: www.lifo.gr

«Το βάψι­μο στους δρό­μους της πόλης είναι μια δια­δι­κα­σία που για πολ­λά χρό­νια γινό­ταν από καλ­λι­τέ­χνες, ακό­μα και οι tag-ιές είχαν κάποιο νόη­μα και τα γκρα­φί­τι είχαν μια καλ­λι­τε­χνι­κή αξία» λέει ο Σ., ένας από τους καλ­λι­τέ­χνες που φτιά­χνουν έργα στους δρό­μους της Αθή­νας εδώ και 15 χρόνια.

«Όταν ξεκί­νη­σα να βάφω, ψάχνα­με έρη­μα και ερει­πω­μέ­να κτί­ρια και βάφα­με μόνο εκεί. Ποτέ δεν έχω βάψει σε νεο­κλα­σι­κό, σε τοί­χο πολυ­κα­τοι­κί­ας ή σε μαγα­ζί. Γενι­κά, δεν βάφα­με κατοι­κη­μέ­νο σπί­τι, από άπο­ψη. Του­λά­χι­στον όχι χωρίς άδεια. Σήμε­ρα η κατά­στα­ση έχει ξεφύ­γει και νομί­ζω ότι πλέ­ον δεν διορ­θώ­νε­ται. Είναι στο πλαί­σιο μιας γενι­κό­τε­ρης αφασίας.

Κανέ­νας δεν ενδια­φέ­ρε­ται, βλέ­πεις κόσμο να βάφει όπου να ‘ναι στο κέντρο της Αθή­νας, ακό­μα και με το φως της μέρας, και να μη δια­μαρ­τύ­ρε­ται κανείς.

Έχει γεμί­σει το κέντρο με του­ρί­στες που έρχο­νται μόνο για να βάψουν, επει­δή είναι πανεύκολο.

Αγο­ρά­ζουν σπρέι και μπο­ρούν να κατα­στρέ­ψουν τα πάντα. Έσβη­σαν πολ­λά από τα παλιά έργα στους δρό­μους που ήταν μέρος της κουλ­τού­ρας της πόλης, λέρω­σαν τοί­χους, φτιά­χνουν ακό­μα και έργα μεγά­λων δια­στά­σε­ων που είναι άθλια.

Δεν υπάρ­χει πολυ­κα­τοι­κία καθα­ρή στα Εξάρ­χεια, τοί­χοι, πόρ­τες, κολό­νες − έχουν βάψει ακό­μα και τις εισό­δους και τα μπαλ­κό­νια, στην πλα­τεία έχουν βάψει ακό­μα και στον δεύ­τε­ρο όρο­φο! Οι παλιοί ντό­πιοι street artists έχουν στα­μα­τή­σει να βάφουν πλέ­ον μέσα στην πόλη. Σχε­δόν όλες οι μουν­τζού­ρες γίνο­νται από τουρίστες».

Το πάρ­κινγκ στη γωνία Σολω­μού και Σουλ­τά­νη. Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO Πηγή: www.lifo.gr

«Αυτοί δεν είναι street artists, είναι street assholes» λέει ο ιδιο­κτή­της ενός μαγα­ζιού στα Εξάρ­χεια που βάφει την πρό­σο­ψη του μαγα­ζιού του σχε­δόν κάθε μέρα.Και τη νύχτα την ξανα­λε­ρώ­νουν με κακά γκραφίτι.

«Δεν είναι street art αυτό» εξη­γεί. «Μπρο­στά σε ένα έργο τέχνης νιώ­θεις σεβα­σμό, ακό­μα και ο πιο αδα­ής αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι είναι έργο τέχνης, και ο πιο βλά­κας μπρο­στά στην ομορ­φιά στέ­κε­ται έκθαμ­βος. Αυτό που γίνε­ται τώρα σου δημιουρ­γεί μια απέχθεια.

Κάθε βρά­δυ Γερ­μα­νοί, Ιτα­λοί, Γάλ­λοι, Πολω­νοί –εκτός από Έλλη­νες, που έχουν στα­μα­τή­σει να έρχο­νται να βάψουν στα Εξάρ­χεια− κατα­στρέ­φουν την αισθη­τι­κή. Δεν υπάρ­χει ένα μήνυ­μα σε αυτό που κάνουν, δεν γρά­φουν ούτε καν το όνο­μά τους. Είναι άθλια σχέ­δια, ανορ­θό­γρα­φα συν­θή­μα­τα και κακοτεχνίες.

Στη γωνία Σολω­μού και Σουλ­τά­νη υπάρ­χει ένα πάρ­κινγκ και ο άνθρω­πος που το έχει πλή­ρω­σε φοι­τη­τές της Καλών Τεχνών, μια ομά­δα, να του φτιά­ξουν ένα πολύ ωραίο γραμ­μι­κό έργο, εξαι­ρε­τι­κό, εμπνευ­σμέ­νο από τα γραμ­μι­κά που κάνουν στα χωριά της Χίου.Το φώτι­σε κιό­λας. Λοι­πόν, την πρώ­τη νύχτα πήγαν κι έγρα­ψαν πάνω του. Και το έσβη­σαν. Τώρα δεν υπάρ­χει, είναι μια σει­ρά από μουν­τζού­ρες, το έχουν καλύψει.

Η Αθή­να είναι μία απ’ τις τελευ­ταί­ες πρω­τεύ­ου­σες της Ευρώ­πης όπου είναι ακό­μα σχε­τι­κά εύκο­λο να κάνει γκρά­φι­τι κάποιος όπου θέλει. Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO Πηγή: www.lifo.gr

Ένα έργο τέχνης έχει σκέ­ψη, έχει κόπο, έχει χρό­νο. Κάποιος που τα δια­θέ­τει αυτά και φτιά­χνει ένα πολύ ωραίο έργο τέχνης μπο­ρεί να το αφή­σει απρο­στά­τευ­το; Δυστυ­χώς, στην Αθή­να όχι μόνο δεν προ­στα­τεύ­ε­ται αλλά είναι σχε­δόν βέβαιο ότι θα σου το βαν­δα­λί­σουν. Αυτοί που βάφουν αυτήν τη στιγ­μή είναι όλοι βάν­δα­λοι, με κάθε έννοια. Είναι και θρασείς.

Μια μέρα κάποιοι Γάλ­λοι που έβα­φαν εδώ κοντά ήρθαν να μου που­λή­σουν μια σκά­λα! Την αγό­ρα­σαν για να βάψουν και μόλις τελεί­ω­σαν την έδι­ναν μισο­τι­μής, για­τί δεν την χρειά­ζο­νταν. Από 50, 25 ευρώ!».

«Σάβ­βα­το βρά­δυ, στις οκτώ, τέσ­σε­ρις νεα­ροί χωρίς κου­κού­λες, με μπί­ρες στα χέρια και σκά­λα στους ώμους, εμφα­νί­στη­καν στη γει­το­νιά, έρι­ξαν τη σκά­λα στον τοί­χο, άφη­σαν τις μπί­ρες κατά­χα­μα, έβγα­λαν το σπρέι από την κωλό­τσε­πη κι έγρα­ψαν συν­θή­μα­τα υψη­λού νοή­μα­τος» λέει μία από τις κατοί­κους της περιοχής.

«Ο ένας πέρα­σε στο απέ­να­ντι πεζο­δρό­μιο κι άρχι­σε να γρά­φει στον τοί­χο του νεο­κλα­σι­κού κοσμή­μα­τος. Άρχι­σα να φωνά­ζω “στα­μα­τή­στε, φύγε­τε από δω, μη βαν­δα­λί­ζε­τε το μυα­λό και τη γει­το­νιά μου” − αντί­δρα­ση καμιά! Απτό­η­τοι, ατά­ρα­χοι, κυρί­αρ­χοι, συνέ­χι­ζαν τη συγ­γρα­φή. Λέω, “δεν είναι να περι­μέ­νω άλλο στο μπαλ­κό­νι, αυτοί είναι ικα­νοί να ρίξουν τη σκά­λα κι εδώ”.

Κατε­βαί­νω στον δρό­μο, βγαί­νει ταυ­τό­χρο­να και ο ιδιο­κτή­της του νεο­κλα­σι­κού, βου­τά­ει αυτόν που έγρα­φε στον τοί­χο του, ζητά­ει εξη­γή­σεις, του έρχο­νται οι απα­ντή­σεις στα γαλ­λι­κά, αρνεί­ται ότι έγρα­φε αυτός, ρωτά­με ταυ­τό­χρο­να “από πού είστε”, μας απα­ντά από τη Γαλ­λία! Πότε γαλ­λι­κά, πότε αγγλι­κά, μαθαί­νου­με ότι έχουν έρθει στα Εξάρ­χεια για να γρά­ψουν συν­θή­μα­τα! Φωνά­ζου­με με αρκε­τή ευγέ­νεια, μαζεύ­ουν σκά­λα, σπρέι, μπί­ρες και χάνο­νται προς την πλατεία».

Οι ξενα­γή­σεις περι­λαμ­βά­νουν και την οδό Στουρ­νά­ρη, στην οποία γίνο­νται επει­σό­δια τα περισ­σό­τε­ρα Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κα. Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO Πηγή: www.lifo.gr

Οι ξενα­γή­σεις περι­λαμ­βά­νουν και την οδό Στουρ­νά­ρη, στην οποία γίνο­νται επει­σό­δια τα περισ­σό­τε­ρα Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κα. Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO

Ο νέου τύπου του­ρι­σμός που έχει ανα­πτυ­χθεί τον τελευ­ταίο και­ρό και αντι­με­τω­πί­ζει την παρακ­μή της Αθή­νας ως αξιο­θέ­α­το είναι σημείο των καιρών.

Και η παρακ­μή, όπως φαί­νε­ται, είναι ελκυ­στι­κή και που­λά­ει, αυτό το απο­δει­κνύ­ουν οι απο­γευ­μα­τι­νές και νυχτε­ρι­νές ξενα­γή­σεις στα Εξάρ­χεια που περι­λαμ­βά­νουν ως ατρα­ξιόν τα σημεία που για πολ­λούς οδη­γούς και tour operators είναι χαρα­κτη­ρι­στι­κά: την οδό Τζα­βέλ­λα, όπου δολο­φο­νή­θη­κε ο Αλέ­ξαν­δρος Γρη­γο­ρό­που­λος (το σημείο απ’ όπου ξεκί­νη­σαν οι ταρα­χές του Δεκεμ­βρί­ου 2008), και την οδό Στουρ­νά­ρη, στην οποία γίνο­νται επει­σό­δια τα περισ­σό­τε­ρα Σαββατοκύριακα. 

 «Το Σάβ­βα­το πέρα­σαν από την πλα­τεία περισ­σό­τε­ρα από 40 ποδή­λα­τα με ξένους που είχαν έρθει με ξενα­γό, επει­δή τα επει­σό­δια έχουν γίνει αξιο­θέ­α­το» λέει ένας από τους κατα­στη­μα­τάρ­χες της περιοχής.

«Έρχο­νται καθη­με­ρι­νά στην πλα­τεία, όλη την ημέ­ρα, αλλά κυρί­ως αργά, και περι­μέ­νουν να δουν τις μολό­τοφ. Η παρακ­μή της Αθή­νας –απο­τέ­λε­σμα της γενι­κής κρί­σης της τελευ­ταί­ας δεκα­ε­τί­ας− η βρο­μιά και η φτώ­χεια ήταν μέσα στο πακέ­το που πρό­σφε­ρε η “Guardian” στους Άγγλους που ήθε­λαν να πάρουν γεύ­ση από κοντά.

Ο τρό­πος που δια­φη­μί­ζε­ται η ασυ­δο­σία που υπάρ­χει αυτήν τη στιγ­μή στην Αθή­να, την οποία παρου­σιά­ζουν ως τη Μέκ­κα του γκρα­φί­τι και ως μια πόλη όπου ο καθέ­νας κάνει ό, τι του καπνί­σει ανε­νό­χλη­τος, χωρίς τιμω­ρία, έχει προ­σελ­κύ­σει ένα νέο είδος του­ρί­στα. Τον βλέ­πεις αυτήν τη στιγ­μή σε όλο το κέντρο, αλλά ειδι­κά στα Airbnb των Εξαρχείων.

Στο μαγα­ζί μου, τον τελευ­ταίο και­ρό, μπαί­νουν ένα σωρό νεα­ροί ξένοι με σακί­δια γεμά­τα σπρέι, οι οποί­οι απλώς κοι­τά­ζουν και δεν αγο­ρά­ζουν τίπο­τα. Οι περισ­σό­τε­ροι έρχο­νται για να βάψουν ή να ζήσουν για λίγο συναρ­πα­στι­κά όσα γίνο­νται γύρω από την πλατεία.

Είναι θλι­βε­ρό όλο αυτό που συμ­βαί­νει, έχουν βάψει πινα­κί­δες, έχουν λερώ­σει τα πάντα και ο δήμος έχει σηκώ­σει τα χέρια ψηλά. Η κατά­στα­ση αυτήν τη στιγ­μή είναι ανε­ξέ­λεγ­κτη και απελ­πι­στι­κή. Σε λίγο τα Εξάρ­χεια θα έχουν μόνο τουρίστες». 

Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO Πηγή: www.lifo.gr

«Ο γκρα­φι­το­του­ρι­σμός δεν είναι νέο φαι­νό­με­νο» λέει ο C.R., Αθη­ναί­ος street artist. «Τα τελευ­ταία δέκα χρό­νια πολ­λοί γκρα­φι­τά­δες επι­σκέ­πτο­νται την Αθή­να είτε για να βάψουν τρέ­να είτε να κάνουν bombing στο κέντρο της πόλης.

Η Αθή­να είναι μία απ’ τις τελευ­ταί­ες πρω­τεύ­ου­σες της Ευρώ­πης όπου είναι ακό­μα σχε­τι­κά εύκο­λο να το κάνει κάποιος. Νομί­ζω πως μετά το εντυ­πω­σια­κό βίντεο των 1UP απ’ το Βερο­λί­νο (“Graffiti Olympics”) θα ακο­λου­θή­σουν κι άλλοι μιμητές. 

Οι 1UP αγα­πά­νε ιδιαί­τε­ρα τη χώρα μας και πριν από κάποια χρό­νια είχαν κάνει την πρε­μιέ­ρα της μεγά­λου μήκους ται­νί­ας τους για το γκρα­φί­τι. Είναι μια καλή δια­φή­μι­ση της Αθή­νας για τον “γκρα­φι­το­του­ρι­μό” και όχι μόνο.

Είναι αλή­θεια πως διά­φο­ροι ξένοι γκρα­φι­τά­δες δεν σέβο­νται κάποια μνη­μεία αλλά ούτε και τα παλιό­τε­ρα γκρα­φί­τι που έχουν γίνει χαρα­κτη­ρι­στι­κά της πόλης. Σε κάποιες άλλες πρω­τεύ­ου­σες, αν σε πιά­σουν να κάνεις γκρα­φί­τι, σου κόβουν κλήση.

Αλλά και τα γκρα­φί­τι έχουν γίνει το χαρα­κτη­ρι­στι­κό της πόλης μας, θα είναι κρί­μα να σβη­στούν ή να κατα­πο­λε­μη­θούν ως εγκλη­μα­τι­κή πράξη.

Όπως και να το κάνεις, άσχη­μα ή όμορ­φα, είναι τέχνη. Εγώ προ­σπα­θώ να βάφω σε εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­να κτί­ρια και δεν με πει­ρά­ζει να βλέ­πω τα τρέ­να βαμμένα.

Αλλά το να βάφεις το μαγα­ζά­κι κάποιου ταλαί­πω­ρου μικρο­ε­πι­χει­ρη­μα­τία ή ένα νεο­κλα­σι­κό είναι θλι­βε­ρό. Ακό­μα και αν δεν εκτι­μάς τη νεο­κλα­σι­κή αρχι­τε­κτο­νι­κή, είναι κρί­μα να μη σέβε­σαι το μερά­κι των μαστό­ρων που έφτια­χναν κάπο­τε τέτοια κτίρια.

Δεί­τε την τοι­χο­γρα­φία των Os Gemeos στην Πει­ραιώς, έχει γεμί­σει με τερά­στια throw ups από ξένους κυρί­ως γκρα­φι­τά­δες, είναι πραγ­μα­τι­κά θλιβερό.

Ένας στους δέκα γκρα­φι­τά­δες που έρχο­νται μπο­ρεί να αφή­σουν κάτι καλό, όπως ο RUIN και ο Skirl από τη Βιέν­νη, που επι­σκέ­φτη­καν πρό­σφα­τα την Αθή­να, ή ο OMICK. Αυτοί είναι πραγ­μα­τι­κοί καλ­λι­τέ­χνες.

Κάποιοι από αυτούς αγα­πά­νε πραγ­μα­τι­κά την Αθή­να, όπως ο Sam 3 από την Ισπα­νία, που μετα­κό­μι­σε πρό­σφα­τα εδώ, και ας μην ξεχνά­με τον WD από το Μπα­λί, που είναι εδώ και 10 χρό­νια στην Ελλά­δα κι έχει χαρί­σει “κοσμή­μα­τα” στην πόλη μας, όπως η κουκουβάγια. 

Αυτοί οι καλ­λι­τέ­χνες κάνουν την Αθή­να μια παγκό­σμια πόλη, του­λά­χι­στον για το street art, και αν το πάρει έτσι κανείς, είναι καλό, από δημιουρ­γι­κής από­ψε­ως, που υπάρ­χει αυτή η “ασυ­δο­σία” στην πόλη μας, ας μην τα βάζου­με όλα στο ίδιο τσουβάλι». 

Μπρο­στά σε ένα έργο τέχνης νιώ­θεις σεβα­σμό, ακό­μα και ο πιο αδα­ής αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι είναι έργο τέχνης, και ο πιο βλά­κας μπρο­στά στην ομορ­φιά στέ­κε­ται έκθαμ­βος. Αυτό που γίνε­ται τώρα σου δημιουρ­γεί μια απέ­χθεια. Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO Πηγή: www.lifo.gr
Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO Πηγή: www.lifo.gr
Φωτο: Γιώρ­γος Αδάμος/LIFO Πηγή: www.lifo.gr
- Διαφήμιση -

- Δια­φή­μι­ση -

- Δια­φή­μι­ση -

- Δια­φή­μι­ση -

Πηγή lifo
Μπορεί επίσης να σας αρέσει
Αφήστε μια απάντηση

Σημείωση πριν τη φόρμα σχολίων

Σημείωση μετά ΄τη φόρμα σχολίων