Κηφισιά

Το όνο­μά της, Κηφι­σιάς, που προ­έρ­χε­ται από τον Κηφι­σό ποτα­μό, είναι αρχαιό­τα­το, ήταν μια από τις αρχαί­ες 12 πόλεις της Αττι­κής. Από την επο­χή του Κλει­σθέ­νη απο­τε­λού­σε το δήμο της Ερε­χθη­ί­δας φυλής. Λαο­γρα­φι­κό λογο­παί­γνιο της νεο­ελ­λη­νι­κής, που όμως δεν στέ­κει ιστο­ρι­κά, θεω­ρεί πως το όνο­μα Κηφι­σιά προ­έρ­χε­ται από την έκφρα­ση «εκεί φυσά» — «κεί φυσά» — «Κηφι­σά» — «Κηφι­σιά»!

Το έμβλη­μα του δήμου κοσμεί η προ­το­μή του Μενάν­δρου του Κηφι­σέ­ως, δρα­μα­το­ποιού της αρχαί­ας Αττι­κής που κατα­γό­ταν από την Κηφισιά.

Ο κάτοι­κος της περιο­χής απο­κα­λεί­ται Κηφι­σιώ­της — Κηφι­σιώ­τισ­σα και στον πλη­θυ­ντι­κό Κηφι­σιώ­τες — Κηφισιώτισσες.

Στην αρχαιό­τη­τα απο­τε­λού­σε τον ομώ­νυ­μο αττι­κό δήμο της Ερε­χθη­ί­δος φυλής που τοπο­θε­τεί­το στη μεσό­γαια χώρα, σύμ­φω­να με τη διοι­κη­τι­κή διαί­ρε­ση του Κλει­σθέ­νους. Σήμε­ρα συνι­στά εύρω­στη πόλη της Αττι­κής και ιστο­ρι­κή έδρα των βορεί­ων προ­α­στί­ων των Αθηνών.

Η περιο­χή εντο­πί­ζε­ται ανά­με­σα στους ορει­νούς όγκους Πεντέ­λης και Πάρ­νη­θος σε υψό­με­τρο κέντρου 290 μέτρων, οικο­δο­μη­μέ­νη σε πευ­κό­φυ­τη πεδιά­δα. Τα όρια του δήμου εκτεί­νο­νται από τις δασό­φυ­τες ρεμα­τιές του Κηφι­σού στα δυτι­κά μέχρι τους ορει­νούς όγκους του Πεντε­λι­κού και τη ράχη του Κοκ­κι­να­ρά στα ανα­το­λι­κά. Τοπο­θε­τεί­ται δε στο βόρειο άκρο του λεκα­νο­πε­δί­ου της Αττι­κής, 15 χιλιό­με­τρα βορειο­α­να­το­λι­κά των Αθη­νών. Βρί­σκε­ται δε μόλις 3 χιλιό­με­τρα βόρεια του μητρο­πο­λι­τι­κού κέντρου του Αμα­ρου­σί­ου και 10 χιλιό­με­τρο νότια του Άγί­ου Στεφάνου.

Μεγα­λο­πρε­πείς πύρ­γοι στε­γά­ζουν τις μεγα­λο­α­στι­κές οικο­γέ­νειες του Βορεί­ου Τομέως.
Το 1870 δημιουρ­γεί­ται το πρώ­το κατα­στα­τι­κό της κοι­νό­τη­τος των Κηφι­σιω­τών, με σκο­πό την οικο­νο­μι­κή τους ανε­ξαρ­τη­το­ποί­η­ση. Το κατα­στα­τι­κό απο­τε­λού­νταν από 20 άρθρα και υπο­γρά­φη­κε στις 27 Ιου­λί­ου 1870.

Τα αρχο­ντι­κά της Κηφι­σιάς εντυ­πω­σιά­ζουν με την εκλε­κι­στι­κή τους αρχιτεκτονική.
Στην οικο­νο­μι­κή αξιο­ποί­η­ση συμ­βάλ­λει το ατμο­κί­νη­το τρέ­νο Θηρίο, το οποίο διέρ­χε­ται από το άλσος της Κηφι­σιάς, όπου διορ­γα­νώ­νο­νται στα χρό­νια που ακο­λου­θούν οι διά­ση­μες ανθο­κο­μι­κές εκθέ­σεις από τους κατοί­κους. Στα προ­σε­χή έτη η περιο­χή καθί­στα­ται δημο­φι­λές παρα­θε­ρι­στι­κό κέντρο Αθη­ναί­ων, Χιω­τών, Αιγυ­πτί­ων, Κων­στα­ντι­νου­πο­λι­τών, αλλά και Τούρ­κων μεγα­λο­τσι­φλι­κά­δων κατά την τουρ­κο­κρα­τία, μέχρι το 1925 που ανα­γνω­ρί­ζε­ται και επι­σή­μως ως αυτό­νο­μη κοι­νό­τη­τα της Αττι­κής. Αργό­τε­ρα ανα­γνω­ρί­ζε­ται ως προ­ά­στιο της Ανα­το­λι­κής Αττι­κής, ενώ το 1942 ξεπερ­νά τους 10.000 κατοί­κους και προ­ά­γε­ται σε δήμο. Η θέση της περιο­χής μέσα στη φύση, στο πέρα­σμα μετα­ξύ Αττι­κο­βοιω­τί­ας την ώθη­σε γρή­γο­ρα σε δημο­φι­λές παρα­θε­ρι­στι­κό και οικι­στι­κό κέντρο, με πλη­θώ­ρα μεγα­λο­πρε­πών ξενο­δο­χεί­ων να ξεπη­δούν σε δρο­σε­ρές περιο­χές του πεντε­λι­κού τοπίου.

Το Άλσος της Κηφι­σιάς δέχε­ται κάθε χρό­νο εκα­το­ντά­δες επι­σκέ­πτες για τις ανθο­κο­μι­κές εκθέ­σεις που φιλοξενεί.

Ο δήμος κατα­λαμ­βά­νει έκτα­ση 25.937 στρεμ­μά­των, στα οποία έχουν θεσμο­θε­τη­θεί οικι­στι­κές, δασι­κές, εμπο­ρι­κές και βιο­μη­χα­νι­κές ζώνες. Το κέντρο της πόλης εντο­πί­ζε­ται στην καρ­διά του δήμου επι­δει­κνύ­ο­ντας μια πλού­σια και πολυ­τε­λή αγο­ρά, ενώ πέριξ τού­του εκτεί­νο­νται οι φιλή­συ­χοι συνοι­κι­σμοί, ορι­σμέ­νοι από τους οποί­ους είναι η Νέα Κηφι­σιά, το Κεφα­λά­ρι, η Πολι­τεία, ο Κοκ­κι­να­ράς, το Στρο­φύ­λι, πολ­λοί από τους οποί­ους αργό­τε­ρα απο­σπώ­νται ως ανε­ξάρ­τη­τες κοι­νό­τη­τες, όπως η Νέα Ερυ­θραία μαζί το Καστρί και το Μορ­τε­ρό, καθώς και η Εκάλη.

Κατά την απο­γρα­φή του 2001, η Κηφι­σιά συγκε­ντρώ­νει 43.929 κατοί­κους και εμφα­νί­ζει μια πυκνό­τη­τα δόμη­σης 1.694 κατοί­κων ανά τετρα­γω­νι­κό χιλιό­με­τρο δόμη­σης. Λόγω των υψη­λών τιμών των οικο­πέ­δων και των περιο­ρι­σμών στη δόμη­ση, η πλη­θυ­σμια­κή εξέ­λι­ξη της πόλε­ως παρου­σιά­ζει ήπιες αυξή­σεις με ποσο­στά της τάξε­ως του 22,87% και 10,84% ανά απογραφή.

Στα χαρα­κτη­ρι­στι­κά γνω­ρί­σμα­τα της πόλε­ως συγκα­τα­λέ­γο­νται το δρο­σε­ρό κλί­μα, η πολυ­τε­λής αρχι­τε­κτο­νι­κή και τα μεγά­λα ποσο­στά δημο­τι­κού αλλά και ιδιω­τι­κού πρα­σί­νου, ενώ συν­δυά­ζο­νται οι φιλή­συ­χες γει­το­νιές με μια δρα­στή­ρια αγο­ρά και σχε­τι­κά έντο­νη νυχτε­ρι­νή δια­σκέ­δα­ση. Το οικι­στι­κό κέντρο έχει ανα­πτυ­χθεί πέριξ της Πλα­τεί­ας Πλα­τά­νων και του Άλσους της Κηφι­σιάς, όπου τοπο­θε­τεί­ται και το σύγ­χρο­νο εμπο­ρι­κό κέντρο του Δήμου που έχει επε­κτα­θεί μέχρι το Κεφα­λά­ρι μέσω της οδού Κολο­κο­τρώ­νη, που σήμε­ρα ανά­γε­ται στον πιο ακρι­βό εμπο­ρι­κά δρό­μο των βορεί­ων προαστίων.

Στο Άλσος της Κηφι­σιάς πραγ­μα­το­ποιού­νται κάθε χρό­νο ανθο­κο­μι­κές εκθέ­σεις με μαζι­κή συμ­με­το­χή κόσμου. Η Κηφι­σιά γνω­ρί­ζει από τον 20ο αιώ­να απρό­σκο­πτη ανά­πτυ­ξη και απο­τε­λεί το όνει­ρο των περισ­σο­τέ­ρων Αθη­ναί­ων ως οικι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός. Το τελευ­ταίο διά­στη­μα έχει επι­βα­ρυν­θεί πολύ από την εμπο­ρι­κή ανά­πτυ­ξη, όπως επί­σης και από την επέ­κτα­ση της οικι­στι­κής ζώνης των Αθη­νών πέραν των ορει­νών όγκων που την καθι­στούν πέρα­σμα με έντο­νο κυκλο­φο­ρια­κό φόρ­το. Η πόλη μέχρι και τα τέλη του 20ού αιώ­να θεω­ρεί­το προ­νο­μιού­χος συγκοι­νω­νια­κά, καθώς εξυ­πη­ρε­τεί­το από την Εθνι­κή Οδό Αθη­νών-Λαμί­ας, την κομ­βι­κή Λεω­φό­ρο Κηφι­σί­ας αλλά και τον ομώ­νυ­μο τερ­μα­τι­κό σταθ­μό του Ηλε­κτρι­κού “Κηφι­σιά”. Παρά ταύ­τα σήμε­ρα, με τον οικι­στι­κό κορε­σμό της πρω­τεύ­ου­σας, τα συγκοι­νω­νια­κά αυτά μέσα έχουν σε μεγά­λο βαθ­μό απα­ξιω­θεί, με απο­τέ­λε­σμα να ακι­νη­το­ποιού­νται πολ­λές φορές οι μετα­κι­νή­σεις στην πόλη. Σε αυτά τα προ­βλή­μα­τα φιλο­δο­ξούν να δώσουν λύση η υπο­γειο­ποί­η­ση του σταθ­μού της πόλης και η επέ­κτα­ση του ηλε­κτρι­κού προς τα βόρεια, σε συν­δυα­σμό με λοι­πές κυκλο­φο­ρια­κές ρυθ­μί­σεις, ενώ συγκοι­νω­νιο­λό­γοι συχνά προ­τεί­νουν την κατα­σκευή μιας περι­φε­ρεια­κής οδού Πεντέλης.

Η Κηφι­σιά φημί­ζε­ται για τα πολυ­τε­λή της κατα­στή­μα­τα, προ­σελ­κύ­ο­ντας κόσμο από το Βόρειο Τομέα.
Η Κηφι­σιά, λόγω του υγιει­νού κλί­μα­τος, του ωραί­ου περι­βάλ­λο­ντος, των άφθο­νων νερών και της μικρής σχε­τι­κά από­στα­σής της από την Αθή­να, υπήρ­ξε από την αρχαία επο­χή προ­νο­μιού­χος τόπος και τόπος παρα­θε­ρι­σμού πλου­σί­ων και ευγε­νών. Μετα­ξύ αυτών ο Ηρώ­δης ο Αττι­κός, ο μέγας αυτός λάτρης και ευερ­γέ­της της Αθή­νας (101–178) εκεί είχε την πλού­σια έπαυ­λή του και ακρι­βώς στη θέση που βρί­σκε­ται σήμε­ρα ο Μητρο­πο­λι­τι­κός της Ναός. Αργό­τε­ρα, επί Ενε­το­κρα­τί­ας όλοι οι ισχυ­ροί και πλού­σιοι Ενε­τοί της Αθή­νας διέ­με­ναν στη Κηφι­σιά. Αλλά και επί Τουρ­κο­κρα­τί­ας οι πρώ­ην ενε­τι­κές επαύ­λεις περι­ήλ­θαν στους πλού­σιους Τούρ­κους της Αθή­νας. Ακό­μη και ο Διοι­κη­τής της Αθή­νας είχε τον πύρ­γο του στη θέση που βρί­σκε­ται σήμε­ρα ο Ναός του Αγί­ου Δημη­τρί­ου. Σε όλη την περί­ο­δο της Τουρ­κο­κρα­τί­ας η Κηφι­σιά κατοι­κεί­το απο­κλει­στι­κά από πλού­σιους Τούρ­κους που είχαν εκδιώ­ξει τους Έλλη­νες και είχαν σφε­τε­ρι­στεί τα εύφο­ρα κτή­μα­τά τους. Ακό­μη και παλιό ναΐ­δριο το είχαν μετα­τρέ­ψει σε απο­θή­κη οίνου (κελά­ρι), της Πανα­γί­ας της Ξυδούς, που κατά τοπι­κή παρά­δο­ση το όνο­μά του προ­κλή­θη­κε, όταν δια­πι­στώ­θη­κε πως όλο το κρα­σί που είχε απο­θη­κευ­τεί εκεί είχε ξιδιάσει.

Μετά την απε­λευ­θέ­ρω­ση τα κτή­μα­τα των Τούρ­κων περι­ήλ­θαν σε Έλλη­νες που τα αγό­ρα­σαν από τους προ­κά­το­χους ιδιο­κτή­τες ένα­ντι ευτε­λών τιμών.

Ο τερ­μα­τι­κός σταθ­μός του ηλε­κτρι­κού στην Κηφι­σιά απο­τε­λεί ένα από τα πιο πολυ­σύ­χνα­στα σημεία της περιοχής.

Επί μακρού χρό­νου η Κηφι­σιά παρέ­με­νε αραιο­κα­τοι­κη­μέ­νη στε­ρού­με­νη ρυμο­το­μί­ας αλλά και άλλων μέσων προ­κει­μέ­νου να εξε­λι­χθεί σε σύγ­χρο­νο προ­ά­στειο. Από του έτους όμως 1882, όταν συν­δέ­θη­κε με την πρω­τεύ­ου­σα με το θρυ­λι­κό ατμο­κί­νη­το σιδη­ρό­δρο­μο “Θηρίο”, τέθη­καν και οι βάσεις για τη δια­μόρ­φω­σή της σε κηπού­πο­λη με πλα­τεί­ες, δεν­δρο­στοι­χί­ες, πάρ­κα κλπ. Μετα­ξύ της κεντρι­κής πλα­τεί­ας (Πλά­τα­νος) και του άλλο­τε σταθ­μού του Θηρί­ου υπάρ­χει το “Άλσος της Κηφι­σιάς” που κάθε χρό­νο πραγ­μα­το­ποιεί­ται έκθε­ση λου­λου­διών. Βορειο­α­να­το­λι­κά της κεντρι­κής πλα­τεί­ας βρί­σκε­ται η συνοι­κία Κεφα­λά­ρι με άφθο­να, παλαιό­τε­ρα, νερά. Σήμε­ρα στη Κηφι­σιά υπάρ­χουν μεγά­λα και πολυ­τε­λή ξενο­δο­χεία, εστια­τό­ρια, κέντρα διασκέδασης.

Κατά τα Δεκεμ­βρια­νά του 1944, στην περιο­χή της Κηφι­σιάς έγι­νε πολύ­νε­κρη μάχη με στρα­τω­νι­σμέ­νες εκεί βρε­τα­νι­κές δυνάμεις.

Φημι­σμέ­να άλλο­τε προ­ϊ­ό­ντα της Κηφι­σιάς ήταν τα κερά­σια της, οι φρά­ου­λες, οι πατά­τες, τα σπα­ράγ­για, αλλά και τα άφθο­να λου­λού­δια της.

Στην Κηφι­σιά βρί­σκε­ται το γενι­κό νοσο­κο­μείο Αττι­κής ΚΑΤ, και ο τερ­μα­τι­κός σταθ­μός του ηλε­κτρι­κού σιδηροδρόμου.

Επί­σης η Κηφι­σιά έχει πρό­σβα­ση στην εθνι­κή οδό Αθηνών-Λαμίας.

- Δια­φή­μι­ση -

- Δια­φή­μι­ση -