Βανδάλισαν το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Αθήνα

Στό­χο βαν­δα­λι­σμού απο­τέ­λε­σε το νέο άγαλ­μα του Μεγά­λου Αλε­ξάν­δρου που στή­θη­κε στη συμ­βο­λή των λεω­φό­ρων Βασι­λίσ­σης Αμα­λί­ας και Βασι­λίσ­σης Όλγας στο κέντρο της Αθήνας.

Συγκε­κρι­μέ­να, άγνω­στοι έγρα­ψαν συν­θή­μα­τα στο βάθρο του, μόλις δύο εβδο­μά­δες μετά τα απο­κα­λυ­πτή­ρια του έφιπ­που ανδριάντα.

Η ενέρ­γεια πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε πιθα­νό­τα­τα το βρά­δυ της Τρί­της, με τους δρά­στε να μην γίνο­νται αντιληπτοί.

«Ο ήλιος της Βερ­γί­νας καί­ει για εμάς του γκέι» ή ο «Μεγα­λέ­κος ήταν ο φονιάς των λαών και τώρα περη­φά­νια των μικρο­α­στών» είναι κάποια από τα άθλια συνθήματα.

Αξί­ζει να σημειω­θεί ότι το άγαλ­μα του Μακε­δό­να βασι­λιά φρου­ρεί­ται σχε­δόν καθ’ όλη τη διάρ­κεια της ημέ­ρας, αφού σε από­στα­ση μόλις λίγων μέτρων βρί­σκε­ται διαρ­κώς σταθ­μευ­μέ­νο ένα περι­πο­λι­κό της ΕΛ.ΑΣ.

Αντί­στοι­χες φθο­ρές έχουν προ­κλη­θεί και στο άγαλ­μα του Κολο­κο­τρώ­νη έξω από την παλιά Βου­λή, επί της οδού Στα­δί­ου, όπου και σε αυτή την περί­πτω­ση άγνω­στοι έγρα­ψαν συν­θή­μα­τα στο βάθρο του αγάλ­μα­τος, ενώ πέτα­ξαν και μπογιές.

Η ιστορία του αγάλματος

Ο γλύ­πτης Γιάν­νης Παπ­πάς άρχι­σε την μελέ­τη για το άγαλ­μα του Μεγά­λου Αλε­ξάν­δρου το 1941, επί Γερ­μα­νι­κής Κατο­χής. Το έργο ολο­κλη­ρώ­θη­κε το 1972. Πρω­το­πα­ρου­σιά­στη­κε στο κοι­νό είκο­σι χρό­νια αργό­τε­ρα, το 1992, στην ανα­δρο­μι­κή έκθε­ση του καλ­λι­τέ­χνη στην Εθνι­κή Πινα­κο­θή­κη. Αγο­ρά­στη­κε τότε από το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και δωρί­στη­κε το 2001 στον Δήμο της Αθή­νας για να τοπο­θε­τη­θεί στην Πρωτεύουσα.

Η από­φα­ση να τοπο­θε­τη­θεί το άγαλ­μα στην Αθή­να, στη νησί­δα που σχη­μα­τί­ζε­ται στη συμ­βο­λή των λεω­φό­ρων Β. Αμα­λί­ας και Β. Όλγας, ελή­φθη από το Δημο­τι­κό Συμ­βού­λιο της Αθή­νας, το 2015.

Η περι­πέ­τεια της δωρε­άς ενός κορυ­φαί­ου έργου:

·  1992: Το έργο εκτέ­θη­κε στην Εθνι­κή Πινα­κο­θή­κη στην ανα­δρο­μι­κή έκθε­ση του γλύ­πτη Γιάν­νη Παπ­πά. Με την υπ’ αρ. 1183/5.6.1992 επι­στο­λή η Εθνι­κή Πινα­κο­θή­κη πρό­τει­νε στον τότε Δήμαρ­χο Αθη­ναί­ων την αγο­ρά του. Προ­τεί­νε­ται η τοπο­θέ­τη­ση του έργου στην πλα­τεία Πολυ­ζω­ΐ­δη – Τερ­τσέ­τη (Δικα­στη­ρί­ων ή Δικαιο­σύ­νης) και η μετο­νο­μα­σία του χώρου σε πλα­τεία Μεγά­λου Αλεξάνδρου.

·  1993: Οι αρμό­διες υπη­ρε­σί­ες μελε­τούν την εύρε­ση κατάλ­λη­λου χώρου για τον ανδριά­ντα, προ­τεί­νο­ντας Α) τον κοι­νό­χρη­στο χώρο μετα­ξύ των λεωφ. Μιχα­λα­κο­πού­λου, Βας. Αλε­ξάν­δρου και οδ. Βρα­σί­δα, απέ­να­ντι από την πλα­τεία Μαδρί­της και τη δημιουρ­γία μνη­μεια­κού χώρου προς τιμή του Μεγ. Αλε­ξάν­δρου. Β) τον χώρο μπρο­στά από το Αρχαιο­λο­γι­κό Μου­σείο. Γ) τον κοι­νό­χρη­στο χώρο στη συμ­βο­λή των οδών Μεγ. Αλε­ξάν­δρου. Αχιλ­λέ­ως και Αγ. Κων­στα­ντί­νου, απέ­να­ντι από την πλ. Καραϊ­σκά­κη (αρχή της οδού Μεγ. Αλε­ξάν­δρου). Ωστό­σο, εκεί γίνο­νται τα έργα του ΜΕΤΡΟ.

·  Το έργο εν τω μετα­ξύ αγο­ρά­στη­κε από το υπουρ­γείο Πολιτισμού.

·  2001: Ο τότε υπουρ­γός Πολι­τι­σμού Ευάγ­γε­λος Βενι­ζέ­λος ενη­με­ρώ­νει τον τότε δήμαρ­χο Αθη­ναί­ων Δ. Αβρα­μό­που­λο για την πρό­θε­ση δωρε­άς του ανδριά­ντα του Μεγά­λου Αλε­ξάν­δρου στην πόλη της Αθή­νας. Προ­τεί­νε­ται ως καταλ­λη­λό­τε­ρη θέση την πλα­τεία Δικαιο­σύ­νης, με όψη προς την οδό Πανεπιστημίου.

·  2001: Ο δήμαρ­χος Αθη­ναί­ων Δημή­τρης Αβρα­μό­που­λος απο­δέ­χε­ται τη δωρεά

·  2001: Το θέμα παρα­πέ­μπε­ται υπη­ρε­σια­κά στην Επι­τρο­πή Γλυ­πτών Έργων και Ανα­μνη­στι­κών Στοι­χεί­ων που λει­τουρ­γού­σε στο Πνευ­μα­τι­κό Κέντρο Δήμου Αθη­ναί­ων. Απο­φα­σί­ζε­ται η απο­δο­χή της δωρε­άς και της τοπο­θέ­τη­σης του έργου στην πλα­τεία Δικαιο­σύ­νης. Σε επό­με­νη συνε­δρί­α­ση (18.10.2001) προ­τεί­νε­ται ως καταλ­λη­λό­τε­ρη θέση ο κοι­νό­χρη­στος χώρος επί της οδού Βασι­λίσ­σης Όλγας απέ­να­ντι από το άλσος του Ζαπ­πεί­ου. Τελι­κά η Επι­τρο­πή κατα­λή­γει στην θέση της πλα­τεί­ας Δικαιοσύνης.

·  2001: το έργο κρί­νε­ται “άρτιο καλ­λι­τε­χνι­κά” από την Επι­τρο­πή της Περι­φέ­ρειας (το από 28.8.2002 πρω­τό­κολ­λο Επι­τρο­πής Κρί­σης Καλ­λι­τε­χνι­κής Αρτιότητας).

·  2002: Το Δημο­τι­κό Συμ­βού­λιο με την υπ’αρ. 2876/14.11.2002 από­φα­ση («Απο­δο­χή δωρε­άς έφιπ­που ανδριά­ντα του Μεγά­λου Αλε­ξάν­δρου και τοπο­θέ­τη­σή του στην πλα­τεία Δικαιο­σύ­νης») εγκρί­νει τα ανωτέρω.

·  Ο γλύ­πτης επι­φυ­λάσ­σε­ται ως προς τη θέση καθώς εκεί βρί­σκε­ται άλλο έργο (η “Νίκη” του Καμπα­δά­κη) και επο­μέ­νως, δεν μπο­ρούν να συνυ­πάρ­ξουν. Ούτε συμ­φω­νεί με την από­φα­ση της απο­μά­κρυν­σής του.

·  2004: Συγ­χρό­νως, η ΔΕΠΟΣ, που είχε ανα­λά­βει τη δια­μόρ­φω­ση της πλα­τεί­ας μετά τα έργα του ΜΕΤΡΟ γνω­στο­ποί­η­σε στον Δήμο και στο ΥΠΠΟ την αντίρ­ρη­σή της για την τοπο­θέ­τη­ση του ανδριά­ντα στην πλα­τεία Δικαιο­σύ­νης (“η ενδει­κνυό­με­νη θέση δεν ανα­δει­κνύ­ει ούτε το έργο, ούτε και το δια­τη­ρη­τέο κτή­ριο του Παλαιού Πρωτοδικείου”).

·  2006: Προ­τεί­νε­ται ο χώρος πρα­σί­νου απέ­να­ντι από την Τεχνό­πο­λη (γνω­στή και ως Κορε­ά­τι­κη Αγο­ρά). Κρί­νε­ται πως η κλί­μα­κα του έργου είναι μικρή για το συγκε­κρι­μέ­νο χώρο.

·  2006: Προ­τεί­νε­ται το Πάρ­κο Ριζάρη

·  2006: με την υπ’αρ. 2499/2006 ΠΔΣ εγκρί­θη­κε από το ΔΣ η ανά­θε­ση στην ΑΕΔΑ εκπό­νη­ση μελέ­της με τίτλο «Δια­μόρ­φω­ση χώρου και μελέ­τη έδρα­σης για την τοπο­θέ­τη­ση του ανδριά­ντα του Μεγά­λου Αλε­ξάν­δρου». Η μελέ­τη ολο­κλη­ρώ­θη­κε και παρα­δό­θη­κε στον Δήμο Αθη­ναί­ων, όμως δεν υλο­ποι­ή­θη­κε, λόγω του μεγά­λου κόστους του έργου (όπως ανα­φέ­ρε­ται στα Πρα­κτι­κά Δ.Σ. της 30–11-09).

·  2009: με την υπ’αρ. 2429/30.11.09 από­φα­ση Δημο­τι­κού Συμ­βου­λί­ου, προ­κρί­νε­ται η πλα­τεία Κοτζιά («Έγκρι­ση τοπο­θέ­τη­σης του έφιπ­που ανδριά­ντα στην πλα­τεία Κοτζιά (Εθνι­κής Αντί­στα­σης) και μετα­κί­νη­ση του έργου της Σοφί­ας Βάρη «Θησέ­ας» στο Πάρ­κο Ελλή­νων Καλ­λι­τε­χνών (πρώ­ην Κορε­ά­τι­κη Αγο­ρά). Αν και υπήρ­χαν αντιρ­ρή­σεις από το περι­βάλ­λον του Μου­σείο Μπε­νά­κη ως προς την απο­μά­κρυν­ση του υπάρ­χο­ντος έργου (|Θησέ­ας”), με τη δια­βε­βαί­ω­ση του Δήμου πως η πλα­τεία θα ελευ­θε­ρω­θεί, συμ­φω­νή­θη­κε η εκπό­νη­ση μελέ­της χωρο­θέ­τη­σης. Αυτή προ­έ­βλε­πε την τοπο­θέ­τη­ση του έφιπ­που ανδριά­ντα περί­που στο μέσον της πλα­τεί­ας, πάνω σε ψηλό ορθο­γώ­νιο βάθρο (ύψ. 4,20μ.). Βάσει της μελέ­της προ­κη­ρύ­χθη­κε πρό­χει­ρος δια­γω­νι­σμός για την κατα­σκευή του έργου. Ο δια­γω­νι­σμός ολο­κλη­ρώ­θη­κε, αλλά στη συνέ­χεια ακυ­ρώ­θη­κε και δεν υπο­γρά­φη­κε σύμ­βα­ση. Αφε­νός για­τί μεσο­λά­βη­σε επι­στο­λή της γλύ­πτριας Σοφί­ας Βάρη, με την οποία δια­τύ­πω­σε την αντίρ­ρη­σή της ως προς τη μετα­φο­ρά του έργου της, αφε­τέ­ρου για­τί οι ίδιες οι υπη­ρε­σί­ες δήλω­σαν την στα­τι­κή ανε­πάρ­κεια λόγω του υπό­γειου γκαράζ.

·  2011: ως νέα θέση συζη­τή­θη­κε η νησί­δα πρα­σί­νου ακρι­βώς έξω από τον σταθ­μό ΗΣΑΠ στο Θησείο, με έδρα­ση του έργου σε χαμη­λό βάθρο. Έγι­ναν προ­σχέ­δια μιας λιτής διαμόρφωσης.

·  2012: το Τμή­μα Γλυ­πτών και Μνη­μεί­ων της Διεύ­θυν­σης Κοι­νο­χρή­στων Χώρων προ­χώ­ρη­σε στην κατά­θε­ση στο υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και Του­ρι­σμού του αιτή­μα­τος για κατ’ αρχήν έγκρι­ση τοπο­θέ­τη­σης του Μεγά­λου Αλε­ξάν­δρου στο Θησείο. Όμως το αίτη­μα δεν εγκρί­θη­κε από το Κεντρι­κό Αρχαιο­λο­γι­κό Συμ­βού­λιο, μετά την αρνη­τι­κή εισή­γη­ση της Α’ Εφο­ρί­ας Προϊ­στο­ρι­κών και Κλα­σι­κών Αρχαιοτήτων.

·  Η υπη­ρε­σία πρό­τει­νε νέες εναλ­λα­κτι­κές θέσεις, όπως η πλα­τεία Ραλ­λούς Μάνου, νοτιο­α­να­το­λι­κά του ναού της Σωτή­ρας Λυκο­δή­μου (Ρώσι­κη εκκλη­σία), με προ­σα­να­το­λι­σμό προς την λεω­φό­ρο Αμα­λί­ας, και τον χώρο πρα­σί­νου επί της οδ. Βασι­λέ­ως Αλε­ξάν­δρου, ένα­ντι του νοσο­κο­μεί­ου Συγγρού.

·  Από το 2015 ξεκί­νη­σαν οι ενέρ­γειες για την έγκρι­ση της τοπο­θέ­τη­σης του έργου στη συμ­βο­λή των λεω­φό­ρων Β. Αμα­λί­ας και Β. Όλγας.

 

Πηγή www.in.gr