Αναζητούνται €500 εκατ. για να σωθούν τα ΕΛΤΑ

Στην πιο κρί­σι­μη καμπή της ιστο­ρί­ας τους βρί­σκο­νται τα Ελλη­νι­κά Ταχυ­δρο­μεία (ΕΛΤΑ). Η αρχαιό­τε­ρη ελλη­νι­κή εται­ρεία του ευρύ­τε­ρου δημό­σιου τομέα μετρά 191 χρό­νια ζωής, αλλά σήμε­ρα απαι­τού­νται μερι­κές εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για τη σωτη­ρία της.

Ο ισο­λο­γι­σμός του 2018 θα δεί­ξει για πρώ­τη φορά αρνη­τι­κά ίδια κεφά­λαια, ενώ για μία ακό­μη χρή­ση ζημιο­γό­νο είναι και το λει­τουρ­γι­κό της απο­τέ­λε­σμα (EBITDA).

Η νέα διοί­κη­ση των ΕΛΤΑ, με πρό­ε­δρο τον κ. Πολυ­χρό­νη Γρι­βέα και διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βου­λο τον κ. Ηλία Αθα­να­σί­ου, με τη συν­δρο­μή της PwC, η οποία έχει εμπει­ρία από την ανα­διάρ­θρω­ση ταχυ­δρο­μεί­ων στην Ευρώ­πη, έχουν καταρ­τί­σει ένα τριε­τές σχέ­διο για τη σωτη­ρία και τον μετα­σχη­μα­τι­σμό της εται­ρεί­ας. Το σχέ­διο αυτό απαι­τεί την έγκρι­ση του βασι­κού μετό­χου των ΕΛΤΑ, που είναι με 90% το Υπερ­τα­μείο και κατ’ επέ­κτα­ση το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών και ο υπουρ­γός Χρή­στος Σταϊκούρας.

Τα ΕΛΤΑ πριν από 15 χρό­νια είχαν τζί­ρο 600 εκατ. ευρώ. Το 2018 ο τζί­ρος έκλει­σε στα 315 εκατ. ευρώ, αλλά αν αφαι­ρε­θούν οι νεο­σύ­στα­τες δρα­στη­ριό­τη­τες στην εμπο­ρία ρεύ­μα­τος ύψους 45 εκατ. ευρώ, τα έσο­δα από τις βασι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες ανέρ­χο­νται στα 270 εκατ. ευρώ. Σε αυτόν τον τζί­ρο το κόστος μισθο­δο­σί­ας για τους περί­που 6.000 υπαλ­λή­λους ξεπερ­νά τα 200 εκατ. ευρώ!

Πίεση στα έσοδα

Αυτά τα 15 χρό­νια τα επι­στο­λι­κό ταχυ­δρο­μείο (αλλη­λο­γρα­φία – δέμα­τα) έχα­νε συνε­χώς μερί­διο από τις νέες τεχνο­λο­γί­ες, όπως τα e‑banking, e‑statement, e‑invoice. Επι­πλέ­ον, η ηλε­κτρο­νι­κή διεκ­πε­ραί­ω­ση των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σε­ων άσκη­σε ακό­μη μεγα­λύ­τε­ρη πίε­ση στα έσο­δα. Ουσια­στι­κά το επι­στο­λι­κό ταχυ­δρο­μείο, που αντι­προ­σω­πεύ­ει το 60% των εσό­δων των ΕΛΤΑ, έχα­νε τα τελευ­ταία χρό­νια 20 εκατ. ευρώ σε ετή­σια βάση, χωρίς η εται­ρεία να ανα­προ­σαρ­μό­σει τα κόστη της.

Καθο­δι­κή τάση εμφα­νί­ζουν και τα έσο­δα από τα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κά προ­ϊ­ό­ντα (μετα­φο­ρές κεφα­λαί­ων, επι­τα­γές, εξό­φλη­ση λογα­ρια­σμών, πλη­ρω­μές συντά­ξε­ων κ.ά.) ως συνέ­πεια της οικο­νο­μι­κής κρί­σης, του αντα­γω­νι­σμού στον κλά­δο, αλλά και της διείσ­δυ­σης του  Internetbanking και άλλων τεχνο­λο­γιών. Τέλος, η πλή­ρης απε­λευ­θέ­ρω­ση της ταχυ­δρο­μι­κής αγο­ράς το 2013 επέ­φε­ρε και απώ­λειες μεγά­λων πελα­τών, ιδιαί­τε­ρα στα μεγά­λα αστι­κά κέντρα.

Εν όψει της απε­λευ­θέ­ρω­σης της ταχυ­δρο­μι­κής αγο­ράς με τον νόμο 4053/2012, τα ΕΛΤΑ ορί­στη­καν πάρο­χος καθο­λι­κής υπη­ρε­σί­ας έως το 2028. Δηλα­δή να παρέ­χουν ταχυ­δρο­μι­κές υπη­ρε­σί­ες σε όλη την επι­κρά­τεια με προ­σι­τές τιμές για τους πολί­τες και να δια­τη­ρούν κατα­στή­μα­τα ακό­μη και σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιοχές.

Πρόβλημα ρευστότητας

Η απο­ζη­μί­ω­ση του καθα­ρού κόστους της καθο­λι­κής υπη­ρε­σί­ας εκτι­μή­θη­κε στα 45 εκατ. ετη­σί­ως, ποσό που βεβαί­ω­σε και η Εθνι­κή Αρχή Τηλε­πι­κοι­νω­νιών και Ταχυ­δρο­μεί­ων (ΕΕΕΤ). Από το 2013 έως το 2018 ωστό­σο το Δημό­σιο ανα­γνώ­ρι­ζε ως κόστος καθο­λι­κής υπη­ρε­σί­ας μόνο 15 εκατ. ευρώ ετη­σί­ως, τα οποία όμως και αυτά δεν είχαν δοθεί ποτέ όλα αυτά τα χρό­νια, παρά μόνο στις αρχές του 2018, όταν οι κυβερ­νώ­ντες αντι­λή­φθη­καν το πρό­βλη­μα ρευ­στό­τη­τας της εται­ρεί­ας και έδω­σαν 90 εκατ/ ευρώ (6 x 15 εκατ.) Τότε όμως ήταν αργά καθώς τα 90 εκατ. ευρώ δεν αξιο­ποι­ή­θη­καν για ανα­πτυ­ξια­κές δρα­στη­ριό­τη­τες αλλά κάλυ­ψαν τη μαύ­ρη τρύ­πα του οργα­νι­σμού. Τα ΕΛΤΑ το 2018 έμπαι­ναν μέσα 8 εκατ. ευρώ τον μήνα.

Ηταν τότε που παρα­κρα­τού­σαν τις πλη­ρω­μές των κατα­να­λω­τών για τους λογα­ρια­σμούς της ΔΕΗ. Η ειρω­νεία είναι ότι στις λογι­στι­κές κατα­στά­σεις των ΕΛΤΑ υπο­λο­γί­ζο­νταν τα 45 εκατ. ευρώ αλλά τα ΕΛΤΑ έπαιρ­ναν ή 0 ή 15 εκατ. ευρώ. Σήμε­ρα τα ΕΛΤΑ διεκ­δι­κούν από το Δημό­σιο 152 εκατ. ευρώ ως κόστος καθο­λι­κής υπη­ρε­σί­ας για την περί­ο­δο 2013–2017 που έχει επι­βε­βαιώ­σει η ΕΕΕΤ.

Το πρό­γραμ­μα ανα­διάρ­θρω­σης της εται­ρεί­ας από τη νέα διοί­κη­ση προ­βλέ­πει δύο φάσεις: την εξα­σφά­λι­ση των βιω­σι­μό­τη­τας της επι­χεί­ρη­σης σε πρώ­τη φάση, για­τί όπως είναι σήμε­ρα τα νού­με­ρα δεν βγαί­νουν, και σε δεύ­τε­ρη τον μετα­σχη­μα­τι­σμό της.

Το σχέ­διο για την εξα­σφά­λι­ση της βιω­σι­μό­τη­τας προ­βλέ­πει ένα γεν­ναίο πρό­γραμ­μα εθε­λου­σί­ας εξό­δου με στό­χο να απο­χω­ρή­σουν 2.000 εργα­ζό­με­νοι, μετα­τά­ξεις υπαλ­λή­λων (εδώ θέλει αλλα­γή της νομο­θε­σί­ας), κλεί­σι­μο 200 ζημιο­γό­νων κατα­στη­μά­των σε σύνο­λο 1.400, αλλα­γή του οργα­νο­γράμ­μα­τος και ενδε­χο­μέ­νως νέες συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις εργα­σί­ας. Εκτι­μά­ται ότι από το σύνο­λο των περί­που 6.000 εργα­ζο­μέ­νων θα βρε­θούν 2.000 άτο­μα για να εντα­χθούν στο πρό­γραμ­μα της εθε­λου­σί­ας, δεδο­μέ­νου ότι ο μέσος όρος ηλι­κί­ας του προ­σω­πι­κού είναι 54 έτη. Εξ ου και ο μέσος μισθός αγγί­ζει τα 3.000 ευρώ επί 14 μήνες. Το κόστος της εθε­λου­σί­ας εκτι­μά­ται στα 200 εκατ. ευρώ.

Οne stop shop

Σε ό,τι αφο­ρά τον μετα­σχη­μα­τι­σμό, στό­χος είναι τα ΕΛΤΑ σε πέντε χρό­νια από σήμε­ρα να μη θυμί­ζουν ταχυ­δρο­μείο αλλά… τρά­πε­ζα. Να μετα­σχη­μα­τι­στεί σε ένα one stop shop που θα προ­σφέ­ρει ασφα­λι­στι­κά και συντα­ξιο­δο­τι­κά προ­γράμ­μα­τα και όχι φιλο­τε­λι­κά προ­ϊ­ό­ντα. Θα δοθεί έμφα­ση στην αξιο­ποί­η­ση του ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρί­ου, στις ταχυ­με­τα­φο­ρές (courier) και στην ενί­σχυ­ση του μερι­δί­ου στην αγο­ρά ηλε­κτρι­κής ενέργειας.

Σήμε­ρα τα έσο­δα από τις ταχυ­με­τα­φο­ρές ανέρ­χο­νται σε 45 εκατ. ετη­σί­ως, όπως και τα έσο­δα από τη δρα­στη­ριό­τη­τα στην προ­μή­θεια ενέρ­γειας. Οι επεν­δύ­σεις που απαι­τού­νται για να αλλά­ξουν μορ­φή τα ΕΛΤΑ και να γίνουν μια αντα­γω­νι­στι­κή επι­χεί­ρη­ση προ­σεγ­γί­ζουν τα 300 εκατ. ευρώ.

Το κόστος είναι μεγά­λο – ιδί­ως αν προ­στε­θούν τα 200 εκατ. ευρώ της εθε­λου­σί­ας -, αλλά οι δομές του οργα­νι­σμού είναι απαρ­χαιω­μέ­νες. Για παρά­δειγ­μα, το σύστη­μα της μηχα­νορ­γά­νω­σης είναι ίδιο εδώ και 15 χρό­νια. Ο δανει­σμός της εται­ρεί­ας ανέρ­χε­ται σε 130 εκατ. ευρώ και εξυ­πη­ρε­τεί­ται κανονικά.

Η πλούσια ιστορία και οι παθογένειες

Ο Ιωάν­νης Καπο­δί­στριας ιδρύ­ει το 1928 το «Ταχυ­δρο­μεί­ον Γενι­κόν» και συστή­νο­νται τα πρώ­τα ταχυ­δρο­μεία «εις Αργος, εις Τρι­πο­λι­τσάν, εις Επί­δαυ­ρον, εις Αίγι­ναν και εις Σύραν». Το 1860 τίθε­ται σε ισχύ ο νόμος των γραμ­μα­το­σή­μων. Το πρώ­το γραμ­μα­τό­ση­μο έχει ως παρά­στα­ση την κεφα­λή του Ερμή. Το 1892 το τηλέ­φω­νο προ­στί­θε­ται στις αρμο­διό­τη­τες των ταχυ­δρο­μεί­ων και δημιουρ­γού­νται τα ΤΤΤ. To 1909 εγκαι­νιά­ζε­ται η αγρο­τι­κή ταχυ­δρο­μι­κή υπη­ρε­σία. Επι δεκα­ε­τί­ες ο αγρο­τι­κός δια­νο­μέ­ας ήταν το μονα­δι­κό μέσο επι­κοι­νω­νί­ας της ελλη­νι­κής υπαί­θρου με τον υπό­λοι­πο κόσμο. Το 1970 τα ΕΛΤΑ γίνο­νται ΝΠΔΔ. To 1983 εισά­γε­ται ο ταχυ­δρο­μι­κός κώδι­κας (ΤΚ). Το 1996 τα ΕΛΤΑ μετα­τρέ­πο­νται σε ΑΕ. Το 2000 ιδρύ­ε­ται η Ταχυ­με­τα­φο­ρές ΕΛΤΑ. Το 2013 απε­λευ­θε­ρώ­νε­ται η ταχυ­δρο­μι­κή αγο­ρά και τα ΕΛΤΑ ορί­ζο­νται καθο­λι­κός πάρο­χος. Το 2016 ιδρύ­ε­ται η ΕΛΤΑ Ενέρ­γεια. Το 2018 τα ΕΛΤΑ περ­νούν στο Υπερταμείο.

Η εται­ρεία όμως, εκτός από πλού­σια ιστο­ρία και κοι­νω­νι­κή συμ­βο­λή, εμφα­νί­ζει και τις παθο­γέ­νειες μιας κρα­τι­κής εται­ρεί­ας: Διοι­κή­σεις χωρίς όρα­μα, αθρό­ες προ­σλή­ψεις από το πολι­τι­κό προ­σω­πι­κό, καθυ­στε­ρη­μέ­νη αντα­πό­κρι­ση στις νέες τεχνο­λο­γί­ες. Επί­σης είναι ενδει­κτι­κό ότι εκτός από την κεντρι­κή ομο­σπον­δία των εργα­ζο­μέ­νων, την ΠΟΣΤ, δρα­στη­ριο­ποιού­νται ακό­μη 55 δια­φο­ρε­τι­κά σωμα­τεία εργαζομένων.

Κώτσης Βασί­λης

Πηγή www.tovima.gr

- Δια­φή­μι­ση -

- Δια­φή­μι­ση -