Από σήμερα σε ισχύ ο νέος Ποινικός Κώδικας – Τι προβλέπει

Σε ισχύ τίθε­ται από σήμε­ρα, 1η Ιου­λί­ου, ο νέος  Ποι­νι­κός Κώδι­κας και  ο νέος Κώδι­κας Ποι­νι­κής Δικονομίας.

Τα δύο σχέ­δια απο­τε­λούν το απο­τέ­λε­σμα πολύ­χρο­νων εργα­σιών ειδι­κών νομο­πα­ρα­σκευα­στι­κών επι­τρο­πών στις οποί­ες συμ­με­τεί­χαν επι­φα­νείς εκπρό­σω­ποι των νομι­κών σχο­λών της χώρας, εκπρό­σω­ποι δικα­στι­κών ενώ­σε­ων, εκπρό­σω­ποι της Ολο­μέ­λειας των Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων της χώρας.

Οι Κώδι­κες συνι­στούν μια προ­σπά­θεια επί­τευ­ξης αντε­γκλη­μα­τι­κών και εγγυ­η­τι­κών για τα δικαιώ­μα­τα στό­χων με την ανα­νέ­ω­ση της ύλης τους μετά από 70 χρό­νια και τη βελ­τί­ω­ση του ποι­νι­κού συστή­μα­τος, ενώ ανα­μέ­νε­ται να συμ­βάλ­λουν  καθο­ρι­στι­κά στην επι­τά­χυν­ση της απο­νο­μής της δικαιο­σύ­νης, αλλά και στη βελ­τί­ω­ση των συν­θη­κών ζωής στις φυλακές.

Πραγματοποιήθηκαν οι εξής βελτιώσεις:

Περι­λή­φθη­κε ειδι­κή διά­τα­ξη αυστη­ρής τιμώ­ρη­σης του ρατσι­στι­κού εγκλήματος.

Βελ­τιώ­θη­καν νομο­τε­χνι­κά και συντο­νί­στη­καν οι δια­τά­ξεις για την ανα­στο­λή εκτέ­λε­σης της ποι­νής, την κατ’ οίκον έκτι­ση της ποι­νής, την παρο­χή κοι­νω­φε­λούς εργα­σί­ας, την υφ’ όρον από­λυ­ση και την μετα­χεί­ρι­ση των ανηλίκων.

Ορί­στη­κε η ποι­νή της κάθειρ­ξης για τη δωρο­δο­κία πολι­τι­κών προ­σώ­πων και εναρ­μο­νί­στη­καν οι δια­τά­ξεις προς τις διε­θνείς συμ­βά­σεις που δεσμεύ­ουν τη χώρα.

Ορί­στη­κε αυστη­ρό­τε­ρο πλαί­σιο ποι­νής για τους διευ­θύ­νο­ντες εγκλη­μα­τι­κές οργα­νώ­σεις (κάθειρ­ξη έως 15 έτη) και βελ­τιώ­θη­καν νομο­τε­χνι­κά οι σχε­τι­κές διατάξεις.

Εντά­χθη­καν στο άρθρο 336 (ως παρ. 5) και οι λοι­πές (πλην του εξα­να­γκα­σμού με σωμα­τι­κή βία ή απει­λή κατά της ζωής ή της σωμα­τι­κής ακε­ραιό­τη­τας) μορ­φές βια­σμού, με ανα­λο­γι­κή κλι­μά­κω­ση των απει­λού­με­νων ποινών.

Συμπλη­ρώ­θη­καν οι δια­τά­ξεις για την ενί­σχυ­ση της προ­στα­σί­ας των ανη­λί­κων απέ­να­ντι στην γενε­τή­σια εκμε­τάλ­λευ­σή τους και προ­σαρ­μό­στη­καν σε διε­θνείς υπο­χρε­ώ­σεις της Ελλάδας.

Εγκλή­μα­τα όπως η κλο­πή και η φθο­ρά προ­βλέ­φθη­κε ότι θα διώ­κο­νται κατ’ αρχήν αυτε­παγ­γέλ­τως, ώστε να εξυ­πη­ρε­τη­θούν πρα­κτι­κές ανά­γκες (σύλ­λη­ψη επ’ αυτο­φώ­ρω κ.λπ.), με τη δυνα­τό­τη­τα όμως της εκ των υστέ­ρων παύ­σε­ως της ποι­νι­κής δίω­ξης αν υπο­βά­λει σχε­τι­κή δήλω­ση ο ίδιος ο παθών.

Προ­βλέ­φθη­κε η αυτε­πάγ­γελ­τη δίω­ξη της κακουρ­γη­μα­τι­κής απι­στί­ας και στον ιδιω­τι­κό τομέα προς απο­φυ­γήν τυχόν κατα­χρή­σε­ων, κυρί­ως εκ μέρους οργά­νων της διοί­κη­σης μεγά­λων επι­χει­ρή­σε­ων και οργανισμών.

Λήφθη­κε πρό­νοια ώστε να μην επη­ρε­ά­ζο­νται οι αστι­κές απαι­τή­σεις του παθό­ντος σε περί­πτω­ση παρα­γρα­φής του αδι­κή­μα­τος λόγω μετα­τρο­πής του από κακούρ­γη­μα σε πλημμέλημα.

Άλλω­στε, προ­βλέ­φθη­κε η αύξη­ση της ύλης των Μονο­με­λών Εφε­τεί­ων προς απο­συμ­φό­ρη­ση του Τρι­με­λούς Εφε­τεί­ου και του Πεντα­με­λούς Εφε­τεί­ου Κακουρ­γη­μά­των, με μετα­βί­βα­ση αρμο­διό­τη­τας εκδί­κα­σης των υπο­θέ­σε­ων συγ­χώ­νευ­σης ποι­νών και καθο­ρι­σμού συνο­λι­κής ποι­νής. Επα­να­κα­θο­ρί­στη­κε η αρμο­διό­τη­τα του Μονο­με­λούς Πλημ­με­λειο­δι­κεί­ου, έτσι ώστε να περι­λαμ­βά­νει πλέ­ον όσα πλημ­με­λή­μα­τα απει­λού­νται με ποι­νή φυλά­κι­σης έως τρία έτη. Προ­βλέ­φθη­κε για τις προ­φα­νώς αβά­σι­μες μηνύ­σεις ή ανα­φο­ρές ή εγκλή­σεις η άρση κατά­σχε­σης να δια­τάσ­σε­ται από τον εισαγ­γε­λέα, ώστε να απο­κα­θί­στα­ται ταχύ­τε­ρα η νομι­μό­τη­τα και να μην επι­βα­ρύ­νε­ται το δικα­στι­κό συμβούλιο.

Στην ποι­νι­κή δια­πραγ­μά­τευ­ση: α) απα­γο­ρεύ­ε­ται η υπα­γω­γή εγκλη­μά­των αυξη­μέ­νης ηθι­κο­κοι­νω­νι­κής απα­ξί­ας (λ.χ. κακουρ­γη­μά­των με απει­λού­με­νη ποι­νή και την ισό­βια κάθειρ­ξη, κακουρ­γη­μά­των κατά της γενε­τή­σιας ελευ­θε­ρί­ας και της οικο­νο­μι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης της γενε­τή­σιας ζωής), και β) παρέ­χε­ται στον εισαγ­γε­λέα η ευχέ­ρεια να θεω­ρή­σει υπό­θε­ση ως ακα­τάλ­λη­λη προς δια­πραγ­μά­τευ­ση, βάσει των περι­στά­σε­ων τέλε­σης και την προ­σω­πι­κό­τη­τα του κατηγορουμένου.

Απο­σύρ­θη­κε η πρό­βλε­ψη για ορι­σμό ειση­γη­τή δικα­στή σε δίκες κακουρ­γη­μά­των, αφού για τρέ­χο­ντες υπη­ρε­σια­κούς λόγους θα επι­βα­ρύ­νο­νταν οι σύνε­δροι δικαστές.

Ενι­σχύ­θη­κε θεσμι­κά η εφαρ­μο­γή της ποι­νι­κής δια­τα­γής, με πρό­βλε­ψη: α) ευμε­νέ­στε­ρης ποι­νι­κής αντι­με­τώ­πι­σης όσων απο­δέ­χο­νται την ποι­νι­κή δια­τα­γή, β) δια­δι­κα­σί­ας εκδί­κα­σης αντιρ­ρή­σε­ων και ανα­τρο­πής της από­φα­σης της ποι­νι­κής δια­τα­γής, σε μεγα­λύ­τε­ρη προ­θε­σμία, και μετά από συζή­τη­ση με την κοι­νή δια­δι­κα­σία ύστε­ρα από προη­γού­με­νη κλή­τευ­ση του κατηγορουμένου.

Θεσπί­στη­κε το δικαί­ω­μα του κατη­γο­ρου­μέ­νου να ζητεί χρό­νο προ­ε­τοι­μα­σί­ας για την αντί­κρου­ση της κατη­γο­ρί­ας, «αν από την απο­δει­κτι­κή δια­δι­κα­σία προ­κύ­ψουν νέες περι­στά­σεις, οι οποί­ες θα μπο­ρού­σαν να συν­δε­θούν με επι­τρε­πτή μετα­βο­λή της».

Θεσπί­στη­κε ως ανα­γκαία και σύγ­χρο­νη αξί­ω­ση ο ειδι­κός τρό­πος έναρ­ξης της προ­θε­σμί­ας αναί­ρε­σης ύστε­ρα από  ειδο­ποί­η­ση με e‑mail.

Τι προβλέπεται για τις τροχαίες παραβάσεις

Βαρύ­τε­ρες ποι­νές σε όσους οδη­γώ­ντας βάζουν σε κίν­δυ­νο τη ζωή και τη σωμα­τι­κή ακε­ραιό­τη­τα άλλων πολι­τών προ­βλέ­πει ο νέος ποι­νι­κός κώδι­κας για τα τρο­χαία ατυ­χή­μα­τα που ισχύ­ει από σήμερα.

Οι δια­τά­ξεις ουσια­στι­κά καταρ­γούν τον Ποι­νι­κό Κώδι­κα που ίσχυε από την 1 Ιανουα­ρί­ου 1951, ανα­διαρ­θρώ­νο­ντας ριζι­κά το σύστη­μα των ποι­νών, και καταρ­γούν ανα­χρο­νι­στι­κές δια­τά­ξεις όπως π.χ. τα πταίσματα.

Σύμ­φω­να με τον νέο Κώδι­κα, όποιος οδη­γεί όχη­μα έχο­ντας κατα­να­λώ­σει ποσό­τη­τα οινο­πνεύ­μα­τος ή έχο­ντας κάνει χρή­ση ναρ­κω­τι­κών ουσιών ή είναι σωμα­τι­κά και πνευ­μα­τι­κά εξα­ντλη­μέ­νος, ή οδη­γεί όχη­μα σε εθνι­κές ή περι­φε­ρεια­κές οδούς αντί­στρο­φα στο ρεύ­μα της εκά­στο­τε κατεύ­θυν­σης, οδη­γεί σε πεζο­δρό­μους, πεζο­δρό­μια ή πλα­τεί­ες ή αν οδη­γεί όχη­μα που είναι τεχνι­κά ανα­σφα­λές ή με ανα­σφα­λή τρό­πο φορ­τω­μέ­νο τιμω­ρεί­ται ‑αν δεν προ­βλέ­πο­νται βαρύ­τε­ρες κυρώ­σεις σε άλλες δια­τά­ξεις- με φυλά­κι­ση έως τρία έτη ή με χρη­μα­τι­κή ποι­νή αν από την πρά­ξη προ­έ­κυ­ψε κοι­νός κίν­δυ­νος σε ξένα πράγματα.

Τιμω­ρεί­ται με φυλά­κι­ση του­λά­χι­στον ενός έτους αν από την πρά­ξη προ­έ­κυ­ψε κίν­δυ­νος για άνθρω­πο, με κάθειρ­ξη έως δέκα έτη αν η πρά­ξη του είχε ως απο­τέ­λε­σμα τη βαριά σωμα­τι­κή βλά­βη ανθρώ­που, με κάθειρ­ξη του­λά­χι­στον δέκα ετών αν είχε ως απο­τέ­λε­σμα το θάνα­το άλλου ανθρώ­που. Αν προ­κλή­θη­κε θάνα­τος μεγά­λου αριθ­μού ανθρώ­πων, το δικα­στή­ριο μπο­ρεί να επι­βά­λει ισό­βια κάθειρξη.

Τέλος, όποιος οδη­γεί επι­κίν­δυ­να από αμέ­λεια και από την πρά­ξη του αυτή προ­έ­κυ­ψε κοι­νός κίν­δυ­νος για ξένα πράγ­μα­τα ή για άνθρω­πο, τιμω­ρεί­ται με φυλά­κι­ση έως δύο έτη ή χρη­μα­τι­κή ποινή.

 

Πηγή www.in.gr