Εθελοντισμός — Δημοκρατία από κάτω προς τα πάνω

Νίκος Γιαννής

Νίκος Γιαν­νής

Γρά­φει στα απο­μνη­μο­νεύ­μα­τα του ο Ηπει­ρώ­της ευερ­γέ­της Ανδρέ­ας Συγ­γρός όταν ο Χαρί­λα­ος Τρι­κού­πηςπρο­σπα­θού­σε να τον πεί­σει να κατέ­βει στην πολι­τι­κή για να υπη­ρε­τή­σει τη χώρα: “Αλλ’ εγώ τω αντέ­τα­ξα ότι δια να κάμω τι επί του προ­κει­μέ­νου, αν ποτέ παρου­σια­σθεί ανά­γκη, δεν είναι χρεία να είμαι εν ενερ­γεία πολι­τευό­με­νος. Εις τού­το μοι απά­ντη­σε αυτο­λε­ξεί: Απα­τά­σθε. Εν Ελλά­δι χωρίς να πολι­τεύ­η­ται τις ουδέν δύνα­ται να πρά­ξει, με όσην και να έχη καλήν θέλη­σιν. Αν ούτως έχη το πράγ­μα, τω απε­κρί­θην, τόσω το χει­ρό­τε­ρον δια την Ελλά­δα”. Η ιστο­ρία όμως λέει ότι δεν έχει ούτως το πράγ­μα. Η κοι­νω­νία πολι­τών είναι παρού­σα.

Η ελλη­νι­κή παρά­δο­ση των εθνι­κών ευερ­γε­τών βρί­σκει συνέ­χεια σήμε­ρα στο κίνη­μα των Οργα­νώ­σε­ων της Κοι­νω­νί­ας Πολι­τών, που απλώ­νε­ται μέρα με τη μέρα σε όλες τις γωνιές της χώρας μας και σε όλα τα μήκη και πλά­τη του ορί­ζο­ντα, όπου υπάρ­χουν προ­βλή­μα­τα σε όλα τα πεδία προ­σφο­ράς στο κοι­νω­νι­κό σύνο­λο, τον άνθρω­πο και το περι­βάλ­λον.

Η κοι­νω­νία πολι­τών γκρε­μί­ζει το μονο­πώ­λιο των κομ­μά­των και του κρά­τους ως προς την παρα­γω­γή πολι­τι­κής, τη συμ­με­το­χή στα κοι­νά και την προ­σφο­ρά στο κοι­νω­νι­κό σύνο­λο. Η κοι­νω­νία πολι­τών προσ­δί­δει ποιό­τη­τα και βάθος στη δημο­κρα­τία, οι ΜΚΟ απο­τε­λούν έκφρα­ση άμε­σης δημο­κρα­τί­ας, ιδιω­τι­κο­ποιούν την αρε­τή.

Θέλω το κρά­τος και τα κόμ­μα­τα να κάνουν τη δου­λειά τους κι οι πολί­τες τη δική τους. Προ­τι­μώ την αυτορ­ρύθ­μι­ση και τον σεβα­σμό απ’ όλους μας ορι­σμέ­νων αρχών και κανό­νων με όρους αυτο­δέ­σμευ­σης.

Η κοι­νω­νία πολι­τών εκπρο­σω­πεί αξί­ες δεν αντι­προ­σω­πεύ­ει άτο­μα, δεν κρί­νε­ται για την αντι­προ­σω­πευ­τι­κό­τη­τα της, καθώς δεν υπο­κα­θι­στά την ατο­μι­κή βού­λη­ση. Αντι­προ­σω­πευ­τι­κή είναι η επί­ση­μη πολι­τι­κή, οι θεσμοί της αντι­προ­σω­πευ­τι­κής δημο­κρα­τί­ας, η Βου­λή και η κυβέρ­νη­ση, η αντι­προ­σώ­πευ­ση δεν είναι χαρα­κτη­ρι­στι­κό του κόσμου των συλ­λό­γων. Οι εθε­λο­ντές δεν αντι­προ­σω­πεύ­ο­νται από τρί­τους, δια­πι­στώ­νουν ανεκ­πλή­ρω­τες ανά­γκες της κοι­νω­νί­ας και συμ­βάλ­λουν οι ίδιοι στην άμε­ση αντι­με­τώ­πι­ση τους, βοη­θούν κατευ­θεί­αν τον άνθρω­πο που έχει ανά­γκη και όχι δι’ αντι­προ­σώ­που. Μικρή σημα­σία έχει πόσα είναι τα μέλη μιας οργά­νω­σης. Φυσι­κά όσο περισ­σό­τε­ρα είναι τόσο καλύ­τε­ρα και όσο περισ­σό­τε­ρες οι οργα­νώ­σεις ακό­μη καλύ­τε­ρα. Όμως όπως έχει λεχθεί, «μια μικρή ομά­δα σκε­πτο­μέ­νων και αφο­σιω­μέ­νων στον σκο­πό τους ανθρώ­πων μπο­ρούν ν’ αλλά­ξουν τον κόσμο. Πράγ­μα­τι αυτό είναι το μόνο πράγ­μα το οποίο στην ιστο­ρία μπο­ρεί να συμ­βεί» (Margaret Mead)

Η πολι­τι­κή ανα­δια­νέ­μει πόρους δια του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού που προ­έρ­χο­νται από εμάς τους ίδιους ως πολί­τες-φορο­λο­γού­με­νους και απευ­θύ­νο­νται στους έχο­ντες ανά­γκη στή­ρι­ξης, καθώς και στην παρο­χή βασι­κών υπη­ρε­σιών. Ο πολι­τι­κός δεν μας κάνει χάρη επι­δο­τώ­ντας μια πολι­τι­κή, δεν δια­θέ­τει πόρους από την προ­σω­πι­κή του περιου­σία. Αντί­θε­τα ο εθε­λο­ντής και ο ενερ­γός πολί­της πλη­ρώ­νει από την τσέ­πη του και κατα­φέρ­νει δια της πει­θούς και της αξιο­πι­στί­ας να συλ­λέ­ξει πόρους, προ­σφέ­ρει εργα­σία, χρό­νο, γνώ­σεις, γνω­ρι­μί­ες, κατα­θέ­τει την ψυχή του στους συναν­θρώ­πους του, στο περι­βάλ­λον, στην οικου­μέ­νη. Και μάλι­στα η προ­σφο­ρά του δεν γίνε­ται μπρο­στά στις κάμε­ρες ούτε προς τού­το. Γίνε­ται ενώ­πιον της συνεί­δη­σης του, του καθή­κο­ντος όπως ο ίδιος το αντι­λαμ­βά­νε­ται και της θρη­σκευ­τι­κής ή φιλο­σο­φι­κής πίστης όπως ο ίδιος την ορί­ζει. Η προ­σφο­ρά του εθε­λο­ντή είναι σεμνή και ταπει­νή, σιω­πη­λή αλλά απο­τε­λε­σμα­τι­κή, είναι στά­ση ζωής. Απο­βλέ­πει στην αντι­με­τώ­πι­ση προ­βλη­μά­των, την προ­βο­λή επι­χει­ρη­μά­των, τον σεβα­σμό του κρά­τους δικαί­ου και την αλλα­γή των κακώς κει­μέ­νων δια­μέ­σου αυτού, όχι στην προ­σω­πι­κή προ­βο­λή οποιου­δή­πο­τε ούτε φυσι­κά στον βιο­πο­ρι­σμό. Τόσο οι πολι­τι­κοί όσο και οι εθε­λο­ντές επι­λέ­ξα­με οι ίδιοι να ασχο­λη­θού­με με τα κοι­νά, γι’ αυτό δεν μπο­ρού­με να δυσα­να­σχε­τού­με με τις συνέ­πειες της επι­λο­γής μας.

Η κοι­νω­νία πολι­τών είναι ένας χώρος μεγα­λύ­τε­ρης ελευ­θε­ρί­ας, ευρύ­τε­ρης ανε­ξαρ­τη­σί­ας, περισ­σό­τε­ρης δικαιο­σύ­νης, ένας χώρος όπου περισ­σεύ­ει η καλή θέλη­ση ενώ πλε­ο­νά­ζει η υψη­λή από­δο­ση, ένας χώρος που είναι σε θέση να μετα­βάλ­λει τις συμπε­ρι­φο­ρές των ανθρώ­πων, να επι­δρά στην πολι­τι­σμι­κή ταυ­τό­τη­τα, κάτι που δυσκο­λεύ­ε­ται να κάνει η πολι­τι­κή εξαι­τί­ας του σταυ­ρού προ­τί­μη­σης που έχουν οι εκλο­γές.

Έχει το δικαί­ω­μα να ασκεί κρι­τι­κή εκεί­νος που έχει το σθέ­νος να βοη­θά­ει. Στην κοι­νω­νία πολι­τών, σε αντί­θε­ση με τη φυσι­κή αδυ­να­μία της εκά­στο­τε κοι­νο­βου­λευ­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης στο πολι­τι­κό μας σύστη­μα, κάνου­με και τα δύο και αυτό είναι οξυ­γό­νο για τη δημο­κρα­τία.

Έχει απο­δει­χθεί ότι όπου η κοι­νω­νία πολι­τών είναι παρού­σα, έχει δυνα­μι­σμό και ευρεία αντα­πό­κρι­ση, εκεί οι αιρε­τοί και οι ασκού­ντες εξου­σία παρά­γουν έργο, προ­σφέ­ρουν αξιό­πι­στες υπη­ρε­σί­ες, υπάρ­χει δια­φά­νεια. Αντι­θέ­τως όπου η κοι­νω­νία πολι­τών ασθε­νεί, όπου οι πολί­τες αδια­φο­ρούν, όπου εξα­ντλούν την πολι­τι­κή τους συμ­με­το­χή στην ανά τετρα­ε­τία ψήφο, εκεί βασι­λεύ­ει η σπα­τά­λη, η ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα, ενί­ο­τε η δια­φθο­ρά.

Κάνε κάτι τώρα εσύ ο ίδιος, μόνος σου ή από κοι­νού με άλλους, ότι επι­λέ­ξεις να αφιε­ρώ­σεις και να αφιε­ρω­θείς, μην περι­μέ­νεις τα πάντα από το κρά­τος, μην δίνεις λευ­κή επι­τα­γή τετρα­ε­τί­ας σε κανέ­ναν. Ανα­ρω­τή­σου τι κάνεις εσύ για την πατρί­δα σου αντί να κατα­ριέ­σαι τι δεν κάνει εκεί­νη για σένα. Να δια­τη­ρή­σου­με και να ανα­πτύ­ξου­με το μονα­δι­κό μας περι­βάλ­λον, το φυσι­κό και το ανθρω­πο­γε­νές, να κάνου­με την Ελλά­δα μια χώρα πρό­τυ­πο δημο­κρα­τί­ας, αντι­προ­σω­πευ­τι­κής και συμ­με­το­χι­κής, μια νησί­δα πολι­τι­κής ποιό­τη­τας και πολι­τι­σμού, έναν τόπο που θα είναι ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ. Όπως μας δίδα­ξε ο Θου­κυ­δί­δης «το κακό δεν βαραί­νει μόνον εκεί­νον που το κάνει αλλά και εκεί­νον που μπο­ρεί να το εμπο­δί­σει και δεν το κάνει».

Ας ανά­ψου­με σήμε­ρα ένα κερί αντί να κατα­ριό­μα­στε το ατέ­λειω­το σκο­τά­δι, απ’ τ’ οποίο ο άνθρω­πος βγαί­νει σιγά — σιγά μόνο χάρη στην κοι­νω­νία πολι­τών και τους ανώ­νυ­μους καθη­με­ρι­νούς ήρω­ες της.

Αδύ­να­τον; Αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κή ζωή!

Ο Νίκος Γιαν­νής είναι υπο­ψή­φιος Ευρω­βου­λευ­τής της Νέας Δημο­κρα­τί­ας

 

Μπορεί επίσης να σας αρέσει

Αφήστε μια απάντηση

Σημείωση πριν τη φόρμα σχολίων

Σημείωση μετά ΄τη φόρμα σχολίων