Βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων, αλήθειες και ψέματα

*Γράφει ο Κωνσταντίνος Μπάστας, πρώην Περιφερειακός Σύμβουλος Περ. Αττικής, μέλος του Σ.Ο.ΔΙΑ.

Η οικο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού (sharing economy) στην οποία εντάσ­σε­ται η βρα­χυ­πρό­θε­σμη μίσθω­ση ακι­νή­των το τελευ­ταίο διά­στη­μα έχει μπει στο στό­χα­στρο πολ­λών «παρα­γό­ντων» της δημό­σιας ζωής. Εκτε­τα­μέ­νη αρθρο­γρα­φία, στο­χευ­μέ­νες έρευ­νες, προ­τε­ραιό­τη­τες προ­ε­κλο­γι­κών προ­γραμ­μά­των υπο­ψη­φί­ων δημάρ­χων Αθή­νας (Νάσου Ηλιό­που­λου και Παύ­λου Γερου­λά­νου), συνη­γο­ρούν στην εμφά­νι­ση αυτού του φαι­νο­μέ­νου κυρί­ως ως πηγή κακού που «απει­λεί» τους πολί­τες, τις γει­το­νιές, τις πόλεις και την οικο­νο­μία, που ούτε λίγο ούτε πολύ τεί­νει να εξε­λι­χθεί σε σύγ­χρο­νη μάστι­γα!!

Είναι όμως αυτή η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα; Η παρα­πά­νω προ­σέγ­γι­ση είναι αντι­κει­με­νι­κή και αθώα; Είναι αγνές οι προ­θέ­σεις όσων μετα­τρά­πη­καν ξαφ­νι­κά σε όψι­μους υπο­στη­ρι­χτές των «συμ­φε­ρό­ντων» και «δικαιω­μά­των» των πολι­τών που δήθεν πλήτ­το­νται;

Η περίπτωση της Αθήνας

Ας δού­με της βασι­κές αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις, όπως ισχυ­ρί­ζο­νται, που δημιουρ­γεί η όντως αλμα­τώ­δης αύξη­ση βρα­χυ­πρό­θε­σμης μίσθω­σης ακι­νή­των Airbnb. Ας πάρου­με το παρά­δειγ­μα του Δήμου της Αθή­νας.

  • Αλμα­τώ­δης αύξη­ση των ενοι­κί­ων των κατοι­κιών σε βαθ­μό που είναι απλη­σί­α­στες για τους Αθη­ναί­ους.
  • Έλλει­ψη δια­θέ­σι­μων ακι­νή­των για τους Αθη­ναί­ους.
  • Δια­τά­ρα­ξη της οικο­γε­νεια­κής και κοι­νω­νι­κής ζωής των μονί­μων κατοί­κων.
  • Απώ­λεια εσό­δων για το κρά­τος λόγω παρα­τε­τα­μέ­νης φορο­δια­φυ­γής πολι­τών που νοι­κιά­ζουν τα δια­με­ρί­σμα­τά τους με αυτό το σύστη­μα.

Όπου υπάρ­χει στά­ση μετρό,

ανε­βαί­νουν τα ενοί­κια σημα­ντι­κά.

Μήπως πρέ­πει να καταρ­γή­σου­με και το μετρό;

Πριν ανα­λύ­σου­με το βαθ­μό αλή­θειας όλων των ανω­τέ­ρω οφεί­λου­με να ανα­φερ­θού­με και να συμ­φω­νή­σου­με στην από δεκα­ε­τί­ας δια­μορ­φω­μέ­νη κατά­στα­ση.

  • Υπερ­φο­ρο­λό­γη­ση όλων των ιδιο­κτη­τών ακι­νή­των (ΕΝΦΙΑ, ΦΟΡΟΙ, κ.λπ.) σε βαθ­μό που η ιδιο­κτη­σία ακι­νή­του να απο­τε­λεί βάρος και όχι περιου­σία. Ενδει­κτι­κό αυτού του γεγο­νό­τος είναι οι απο­ποι­ή­σεις κλη­ρο­νο­μιών που απο­γειώ­θη­καν σε επί­πε­δο ρεκόρ. Κόκ­κι­να στε­γα­στι­κά δάνεια σχε­δόν στο 50% του συνό­λου, λόγω αδυ­να­μί­ας των ιδιο­κτη­τών να τα απο­πλη­ρώ­σουν.
  • Χιλιά­δες εγκα­τα­λειμ­μέ­να ακί­νη­τα, μαρα­ζω­μέ­να, ακα­τοί­κη­τα σε πολυ­κα­τοι­κί­ες φαντά­σμα­τα! Χιλιά­δες δια­με­ρί­σμα­τα που κατοι­κού­νται παρα­με­λη­μέ­να χωρίς θέρ­μαν­ση. Πολ­λές γει­το­νιές της Αθή­νας (Πατή­σια, Κυψέ­λη, Κολω­νός, Σεπό­λια κ.ά.) σκο­τει­νές, μίζε­ρες, απάν­θρω­πες. Πολ­λά μικρο­κα­τα­στή­μα­τα κλει­στά με καμία προ­ο­πτι­κή. Ακό­μα και άλλο­τε εμβλη­μα­τι­κές συνοι­κί­ες (π.χ. Φωκί­ω­νος Νέγρη) παρηκ­μα­σμέ­νες.
  • Χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των με σημα­ντι­κές οφει­λές σε ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, κοι­νό­χρη­στα διό­τι δεν εισπράτ­τουν τα οφει­λό­με­να ενοί­κια από τους ενοι­κια­στές λόγω αδυ­να­μί­ας ή εκμε­ταλ­λευό­με­νοι την προ­στα­σία του νόμου.

Η κατα­στρο­φή δε των δια­με­ρι­σμά­των από την αλό­γι­στη συμπε­ρι­φο­ρά αρκε­τών κακο­προ­αί­ρε­των ενοι­κια­στών, σύνη­θες φαι­νό­με­νο. Ό,τι απο­κτή­θη­κε με μόχθους μιας ζωής απα­ξιώ­θη­κε σε λίγα χρό­νια.

Οι προβληματισμοί

Εύλο­γο είναι το ερώ­τη­μα και δημιουρ­γεί απο­ρία για­τί για όλα τα παρα­πά­νω δεν ευαι­σθη­το­ποι­ή­θη­κε κανέ­να επι­με­λη­τή­ριο τοπι­κές ή κυβερ­νη­τι­κές αρχές; Για­τί όλα αυτά δεν απο­τέ­λε­σαν αντι­κεί­με­νο εκτε­τα­μέ­νης αρθρο­γρα­φί­ας σε έγκρι­τες εφη­με­ρί­δες; Δεν απα­σχό­λη­σαν το δημό­σιο διά­λο­γο, δεν κατα­τέ­θη­καν προ­τά­σεις, δεν ελή­φθη­σαν τα ανα­γκαία μέτρα;

Για­τί άρα­γε; Αφού θα συμ­φω­νή­σου­με ότι αφο­ρού­σαν σε δεκά­δες αν όχι εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες συμπο­λί­τες μας του καθη­με­ρι­νού μόχθου και όχι βέβαια σε κάποιες ελίτ ή κάποια συντε­χνια­κά επι­χει­ρη­μα­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα.

Αξιο­ση­μεί­ω­τη είναι η σχε­τι­κή έρευ­να που διε­νέρ­γη­σε η Grant Thornton για λογα­ρια­σμό του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελλά­δος (είναι άρα­γε ο αρμό­διος φορέ­ας που μπο­ρεί με αμε­ρο­λη­ψία να ασχο­λη­θεί με αυτό το θέμα;) τα απο­τε­λέ­σμα­τα της οποί­ας επι­κα­λού­νται σε περί­ο­πτη θέση δημο­σιεύ­μα­τα. Ανα­δει­κνύ­ει πρω­τό­γνω­ρη ευαι­σθη­σία και την αγω­νία των πολι­τών για την αύξη­ση των ενοι­κί­ων, τη δυσκο­λία εξεύ­ρε­σης κατοι­κί­ας, αλλά και τη δια­τά­ρα­ξη της οικο­γε­νεια­κής γαλή­νης των συμπο­λι­τών μας που προ­κα­λεί η προ­σέ­λευ­ση του­ρι­στών σε δια­με­ρί­σμα­τα πολυ­κα­τοι­κιών!

Θα περί­με­νε κανείς το συγκε­κρι­μέ­νο Επι­με­λη­τή­ριο να επι­δεί­ξει όλα αυτά τα χρό­νια της κρί­σης, που ο του­ρι­σμός αύξα­νε με φρε­νή­ρη ρυθ­μό καθώς και οι πλη­ρό­τη­τες των ξενο­δο­χεί­ων, την ίδια ευαι­σθη­σία για τους πολί­τες στις γει­το­νιές γκέ­το της Αθή­νας που κυριαρ­χού­σε η δια­κί­νη­ση των ναρ­κω­τι­κών, η πορ­νεία, η παρα­βα­τι­κό­τη­τα και η εγκλη­μα­τι­κό­τη­τα. Τότε που πολ­λοί από αυτούς ανα­γκά­ζο­νταν να εγκα­τα­λεί­ψουν μαζι­κά τα σπί­τια που γεν­νή­θη­καν, μεγά­λω­σαν και έκα­ναν οικο­γέ­νεια, και πολ­λοί άλλοι οι οποί­οι δεν είχαν άλλη επι­λο­γή και παρέ­μει­ναν, ακό­μα και έως σήμε­ρα κλει­δα­μπα­ρώ­νο­νται μέσα στα σπί­τια τους όταν βρα­διά­σει.

Οι θετικές επιπτώσεις

Σε αυτό το σημείο πρέ­πει να τονί­σου­με και τις θετι­κές επι­πτώ­σεις που έχει επι­φέ­ρει ο θεσμός της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης.

  • Τον συγκε­κρι­μέ­νο τρό­πο ενοι­κί­α­σης κατοι­κί­ας για του­ρι­στι­κούς σκο­πούς επι­λέ­γουν κατά κύριο λόγο μεγά­λες οικο­γέ­νειες και από χώρες με μεσαίο εισό­δη­μα (ενδει­κτι­κά ανα­φέ­ρω τερά­στια αύξη­ση του­ρι­στών από Πολω­νία, Ρου­μα­νία, Βουλ­γα­ρία κ.ά.). Εάν δεν υπήρ­χε η δυνα­τό­τη­τα να δια­μεί­νουν όλοι μαζί 6–12 άτο­μα, σε αρκε­τές περι­πτώ­σεις και δύο οικο­γέ­νειες μαζί, σ’ ένα δια­μέ­ρι­σμα κατα­βάλ­λο­ντας ημε­ρή­σιο ενοί­κιο που προ­σεγ­γί­ζει τα 100€, όσο δηλα­δή κοστί­ζει ένα δίκλι­νο δωμά­τιο σε 4άστερο ξενο­δο­χείο, δεν θα έρχο­νταν στην Ελλά­δα για δια­κο­πές. Κατ’ αυτόν τον τρό­πο μπο­ρού­με να ισχυ­ρι­στού­με ότι το καθε­στώς της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης συμ­βά­λει στην αύξη­ση του του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος στη χώρα μας και των αντί­στοι­χων κρα­τι­κών εσό­δων. Αλλά παράλ­λη­λα δεν είναι αθέ­μι­τα αντα­γω­νι­στι­κό -όπως εσφαλ­μέ­να παρου­σιά­ζε­ται- με τον οργα­νω­μέ­νο ξενο­δο­χεια­κό κλά­δο. Είναι περισ­σό­τε­ρο συμπλη­ρω­μα­τι­κός και όχι αντα­γω­νι­στι­κός.
  • Τα όποια έσο­δα προ­κύ­πτουν από αυτή τη κατη­γο­ρία του­ρι­στών που δια­μέ­νουν σε ενοι­κια­ζό­με­να σπί­τια δεν περιο­ρί­ζο­νται στους ισο­λο­γι­σμούς των μικρών ή μεγά­λων ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σε­ων αλλά δια­χέ­ο­νται ευρύ­τε­ρα και ένα σημα­ντι­κό μέρος τους διο­χε­τεύ­ε­ται στην τοπι­κή οικο­νο­μία. Ενι­σχύ­ο­νται τα μικρά μαγα­ζιά γύρω από τις γει­το­νιές με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για την επι­βί­ω­σή τους και τις θέσεις εργα­σί­ες. Οι δε ιδιο­κτή­τες των ακι­νή­των απο­κτούν εξα­σφα­λι­σμέ­νο εισό­δη­μα και μπο­ρούν να αντα­πε­ξέρ­χο­νται στις υπο­χρε­ώ­σεις τους (ΕΝΦΙΑ, Στε­γα­στι­κά Δάνεια, Επι­χει­ρή­σεις κοι­νής ωφε­λεί­ας).
  • Κτή­ρια ανα­και­νί­ζο­νται, αλλά­ζουν όψη, φωτί­ζο­νται, εγκα­τα­λειμ­μέ­νες γει­το­νιές ζωντα­νεύ­ουν.
  • Πολ­λοί ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των που είχαν εγκα­τα­λεί­ψει τις περιου­σί­ες τους απο­κτούν κίνη­τρο, επι­στρέ­φουν ευελ­πι­στώ­ντας να τις αξιο­ποι­ή­σουν. Προ­χω­ρούν σε ανα­και­νί­σεις, απα­σχο­λούν τεχνί­τες, μπο­για­τζή­δες, υδραυ­λι­κούς, ηλε­κτρο­λό­γους, αγο­ρά­ζουν οικια­κό εξο­πλι­σμό. Κατά αυτό τον τρό­πο ένας κλά­δος που μαστί­ζε­ται εδώ και πολ­λά χρό­νια από ανερ­γία ανα­κάμ­πτει με θετι­κές επι­πτώ­σεις στην απα­σχό­λη­ση και την οικο­νο­μία. Αυτό άλλω­στε έχει κατα­γρα­φεί και επί­ση­μα από τις αρμό­διες αρχές της χώρας μας. Πολ­λές νέες θέσεις εργα­σί­ας δημιουρ­γού­νται και σε και­νούρ­γιες εται­ρεί­ες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται με τη υπεκ­μί­σθω­ση των ακι­νή­των.

Ο αντίλογος

  • Πράγ­μα­τι τα ενοί­κια αυξή­θη­καν σε ορι­σμέ­νες περιο­χές. Αλλά η μεσο­σταθ­μι­κή αύξη­ση δεν υπερ­βαί­νει το 10–15% όταν τα τελευ­ταία χρό­νια είχαν πέσει κατά 40%. Και εξαι­τί­ας του ΜΕΤΡΟ, όπου υπάρ­χει στά­ση, ανε­βαί­νουν τα ενοί­κια σημα­ντι­κά. Μήπως πρέ­πει να καταρ­γή­σου­με και το ΜΕΤΡΟ; Το δόγ­μα φτη­νά ενοί­κια με ακρι­βά στε­γα­στι­κά δάνεια και υπερ­φο­ρο­λό­γη­ση του ακι­νή­του είναι οικο­νο­μι­κά ανορ­θο­λο­γι­κό και κοι­νω­νι­κά άδι­κο.
  • Συνει­δη­τά δημιουρ­γεί­ται η εντύ­πω­ση, ξεπερ­νώ­ντας κάθε όριο υπερ­βο­λής, ότι μπο­ρεί ένας ιδιο­κτή­της ακι­νή­του, με τη βρα­χυ­πρό­θε­σμη μίσθω­ση, να εισπράτ­τει μηνιαίο εισό­δη­μα έως και τρείς φορές επά­νω από ό,τι αν το ενοι­κί­α­ζε σε μακρο­πρό­θε­σμη βάση και ότι αυτό απο­τε­λεί κίνη­τρο ώστε να παρα­τη­ρού­νται μαζι­κές εξώ­σεις οικο­γε­νειών από ιδιο­κτή­τες. Αλή­θεια για­τί όσοι ανα­φέ­ρο­νται σε αυτό, συγκρί­νουν το εισό­δη­μα που δια­σφα­λί­ζει ένας ιδιο­κτή­της μόνο σε μηνιαία και όχι σε ετή­σια βάση; Πράγ­μα­τι τους θερι­νούς μήνες την περί­ο­δο της του­ρι­στι­κής σεζόν μπο­ρεί να συμ­βαί­νει αυτό. Αλλά όλους τους υπό­λοι­πους μήνες, λόγω σημα­ντι­κά μειω­μέ­νης πλη­ρό­τη­τας, τα όποια έσο­δα περιο­ρί­ζο­νται κατά πολύ. Σε γενι­κές γραμ­μές τα συνο­λι­κά έσο­δα δεν υπερ­βαί­νουν τα έσο­δα που θα είχαν εάν τα μίσθω­ναν σε μακρο­χρό­νια βάση. Η θεμε­λιώ­δης δια­φο­ρά όμως είναι ότι οι ιδιο­κτή­τες νιώ­θουν ασφά­λεια ότι θα εισπρά­ξουν αυτά τα χρή­μα­τα. Σε αντί­θε­ση με το παρελ­θόν όπου για να γίνει αυτό θα έπρε­πε να στα­θούν τυχε­ροί με συνε­πείς ενοι­κια­στές.
  • Σχε­τι­κά με «το φαι­νό­με­νο της μεγά­λης έλλει­ψης» δια­με­ρι­σμά­των για την κάλυ­ψη στε­γα­στι­κών ανα­γκών των συμπο­λι­τών μας, αυτό αφο­ρά μόνο σε ορι­σμέ­νες γει­το­νιές της Αθή­νας που βρί­σκο­νται στο ιστο­ρι­κό κέντρο και πλη­σί­ον της Ακρό­πο­λης και σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές της χώρας Κυκλά­δες, Κρή­τη, Ρόδο κ.λπ. Ιδιαί­τε­ρα δε για την περιο­χή της Αθή­νας, πολύ περισ­σό­τε­ρη αίσθη­ση δημιουρ­γεί η ανα­ζω­ο­γό­νη­ση πολ­λών υπο­βαθ­μι­σμέ­νων περιο­χών, οικο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη σε επί­πε­δο γει­το­νιάς και η γέν­νη­ση ελπί­δας και προ­ο­πτι­κής.
  • Σε ό,τι αφο­ρά δε στο ζήτη­μα της φορο­λό­γη­σης των εισο­δη­μά­των που προ­κύ­πτουν από αυτή τη δρα­στη­ριό­τη­τα, ο νόμος Ν. 4446/2016, ΠΟΛ. 1170/2018 το ‘χει ρυθ­μί­σει και δεν τίθε­ται πλέ­ον κάποιο ζήτη­μα. Η συμ­μόρ­φω­ση όλων στο νόμο θεω­ρεί­ται αυτο­νό­η­τη.

Κανόνες ναι, περιορισμοί όχι

Σαφώς η ραγδαία επέ­κτα­ση αυτού του θεσμού δημιουρ­γεί και στρε­βλώ­σεις που χρειά­ζο­νται αντι­με­τώ­πι­ση. Αλλά σε καμία περί­πτω­ση δεν πρέ­πει να απο­τε­λέ­σουν πρό­σχη­μα για να υπο­νο­μευ­θεί με στό­χο ουσια­στι­κά την κατάρ­γη­σή του. Είναι ανα­γκαία η ύπαρ­ξη ενός συγκε­κρι­μέ­νου κανο­νι­στι­κού πλαι­σί­ου, λαμ­βά­νο­ντας υπό­ψη θετι­κές και αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις. Ένα πλαί­σιο που δεν αναι­ρεί όμως τον ανοι­κτό του ορί­ζο­ντα, την κοι­νω­νι­κή, οικο­νο­μι­κή και δημο­κρα­τι­κή του διά­στα­ση.

Σε κάθε περί­πτω­ση, για χρή­σι­μα συμπε­ρά­σμα­τα για όλους αυτούς που ασχο­λού­νται με το θεσμό της βρα­χυ­πρό­θε­σμης μίσθω­σης, είναι απα­ραί­τη­το να ζητή­σουν και τη γνώ­μη από τους χιλιά­δες συμπο­λί­τες μας που έσπευ­σαν να αξιο­ποι­ή­σουν αυτή τη δυνα­τό­τη­τα και ευκαι­ρία για να σώσουν τις περιου­σί­ες τους, τους χιλιά­δες μικρο­ε­παγ­γελ­μα­τί­ες σε όλες τις γει­το­νιές της Αθή­νας που ευδο­κι­μεί αυτό το φαι­νό­με­νο, καθώς και τους χιλιά­δες συμπο­λί­τες μας που κατοι­κούν σε αυτές τις γει­το­νιές που είδαν ξαφ­νι­κά φως και ζωή, εισό­δη­μα, ελπί­δα και προ­ο­πτι­κή για την καθη­με­ρι­νή τους δια­βί­ω­ση και την περιου­σία τους (μια βόλ­τα στην Πλα­τεία Αγ. Γεωρ­γί­ου στην περιο­χή της Κυψέ­λης, θα βοη­θού­σε προς αυτή την κατεύ­θυν­ση).

Αυτή θα είναι και η πραγ­μα­τι­κά αλη­θι­νή έρευ­να που απο­κρυ­σταλ­λώ­νει την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα και δεν εξυ­πη­ρε­τεί μικρά και μεγά­λα συντε­χνια­κά οικο­νο­μι­κά συμ­φέ­ρο­ντα.

*Ο Κων­στα­ντί­νος Μπά­στας είναι υπο­ψή­φιος Δημο­τι­κός Σύμ­βου­λος με την παρά­τα­ξη ΑΘΗΝΑ ΨΗΛΑ του Κώστα Μπα­κο­γιάν­νη

 

Πηγή bnbnews.gr

 

AIRBNBΑΘΗΝΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΑΣΤΑΣ
Comments (0)
Add Comment